آتشبس و مذاکرات صلح ایران در این هفته در آستانه فروپاشی قرار دارد، زیرا تنشها بر سر آبراه استراتژیکی که نماد نفوذ جدید تهران است، به اوج خود رسیده و درگیریای که منتقدان هشدار میدهند از کنترل رئیسجمهور دونالد ترامپ خارج شده است.
روز جمعه، ترامپ گفت ایران “به همه چیز توافق کرده است”، که موجب افزایش امیدها در بازار سهام شد که جنگ به زودی پایان خواهد یافت. اما تا روز یکشنبه، این به نظر میرسید که دوباره موردی از بزرگنمایی دیپلماسی است و رئیسجمهور دوباره تهدید به نابودی پلها و نیروگاههای ایران کرد و تهران تنگه هرمز را دوباره بسته است. عدم اعتماد متقابل و ترس از بازگشت کامل به جنگ پس از آنکه نیروی دریایی ایالات متحده به یک کشتی باری با پرچم ایران شلیک کرد و آن را توقیف کرد، به وضوح نمایان بود.
این نوسانها نشاندهنده رهبری جنگ ترامپ است که بین پیشبینیهای پیروزمندانه از صلح قریبالوقوع و تهدیدهای نگرانکننده از خشونت نوسان دارد. مخالفان او آشفتگی و عدم وجود برنامه را میبینند، در حالی که مشاوران رئیسجمهور اصرار دارند که او به طرز ماهرانهای از نفوذ خود استفاده میکند به گونهای که ایران را وادار به تسلیم کند.
اما مهآلودگی جنگ ترامپ با واقعیت بعدی خود روبرو میشود، زیرا دور دوم مذاکرات ایالات متحده و ایران در پاکستان در آستانه انقضای برنامهریزیشده آتشبس در روز سهشنبه در حال شکلگیری است. چند روز آینده ممکن است نشان دهد که آیا استراتژی آشنا و ترساندن ترامپ میتواند فرصتهای دیپلماتیک ایجاد کند یا اینکه کارایی آن در حال کاهش است. اگر این استراتژی شکست بخورد، ترامپ ممکن است دوباره با انتخابی مواجه شود که آیا باید مشارکت نظامی ایالات متحده را افزایش دهد تا راهی برای خروج پیدا کند که ممکن است نتایج فاجعهباری برای اقتصاد جهانی و محبوبیت رو به کاهش خود داشته باشد.
یکی از گیجکنندهترین ویژگیهای این جنگ این است که تقریباً غیرممکن است صداقت و دقت اظهارات ایالات متحده یا ایران درباره آن را قضاوت کرد.
هیچکس خارج از ایران نمیتواند بهطور دقیق بگوید که کدام رهبران در حال تصمیمگیری هستند پس از امواج ترور شخصیتهای رژیم. این موضوع ارزیابی استراتژی دیپلماتیک آن را دشوار میکند.
اما حال و هوای ترامپ در جنگ — حداقل بهعنوان بازتابی از اظهارات او در شبکههای اجتماعی — بهطور مداوم در حال تغییر است. مقامات ایالات متحده هفته گذشته در گزارشهای مختلف نقل قول شدند که ایران آماده است از حمایت از نمایندگان خود مانند حزبالله و حماس دست بردارد و ذخایر اورانیوم غنیشده خود را تحویل دهد. این میتواند پیروزی بزرگی برای دولت باشد. اما تاریخ معاصر و اظهارات و رفتارهای اخیر ایران سوالاتی را مطرح میکند.
با این حال، دلایل قانعکنندهای وجود دارد، پشت لفاظیها و خصومتها، برای هر دو طرف که از تجدید جنگ اجتناب کنند. شاید هر دو در حال افزایش تنشها قبل از مذاکرات احتمالی برای ایجاد فضای دیپلماتیک هستند.
اصرار مکرر ترامپ بر اینکه توافقی در دسترس است، به کاهش اشتیاق برای جنگی اشاره دارد که هزینههای اقتصادی و سیاسی سنگینی را در سال انتخابات میاندورهای تحمیل کرده است. روزنامه وال استریت ژورنال روز شنبه گزارش داد که با وجود خودبزرگبینیاش، ترامپ نگرانیهای جدی درباره عواقب آن و خطرات تشدید دارد.
برای رژیم ایران، بقا زمانی که جنگ به پایان برسد، به خودی خود یک پیروزی خواهد بود. در عین حال، محاصره ایالات متحده بر بنادر ایران تهدید میکند که یک اقتصاد ویرانشده را به فروپاشی اجتماعی تبدیل کند. هفتهها بمباران بیوقفه باعث ویرانیهای عظیمی شده است که بازسازی آنها هزینهای معادل تریلیونها دلار خواهد داشت.
‘No More Mr Nice Guy’
I’m sorry, but it seems that the input section is incomplete or missing the text to be translated. Please provide the text you would like me to translate into Persian.
اداره به این نکته اشاره میکند که معتقد است میتواند با افزایش فشار، مقاومت تهران را بشکند.
در برنامه “وضعیت اتحادیه” روز یکشنبه، جیک تاپر از CNN از وزیر انرژی، کریس رایت، خواست توضیح دهد که چرا رئیساش در شبکههای اجتماعی نوشت که دیگر “آقای خوب” نخواهد بود و اگر رهبران ایران توافقی که ایالات متحده ارائه میدهد را نپذیرند، هر پل و نیروگاه در ایران را بمباران خواهد کرد.
رایت گفت: “رئیسجمهور به دنبال حداکثر نفوذ است.” او گفت که “نگران نیست” زیرا “گفتوگو و سر و صدا” در ایران نشاندهنده رژیمی است که در حال فروپاشی است و پایان جنگ “زیاد دور نیست.”
رایت همچنین به اداره اعتبار داد که با شوک انرژی ناشی از جنگ “به طرز فوقالعادهای” برخورد کرده است، که قیمت گاز را به بیش از ۴ دلار در هر گالن رسانده است.
مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، روز یکشنبه تصویری مشابه از افزایش بازارهای سهام، قیمتهای پایدار نفت و تکهتکه شدن رهبری ایران ترسیم کرد و گفت که این کشور هرگز به این اندازه منزوی نبوده است.
والتز در برنامه “چهره ملت” CBS گفت: “ایران کارتهایی ندارد و ما مطمئن هستیم که آنها به میز مذاکره خواهند آمد و در نهایت وسواس خود را در مورد داشتن سلاح هستهای کنار خواهند گذاشت.”
او گفت: “ما قابلیتهای آنها را کاهش میدهیم. ارتش آنها در حال فروپاشی است. برنامه موشکی آنها در حال فروپاشی است. و اکنون، امیدواریم که بهطور دیپلماتیک، آنها این کار را به روش آسان انجام دهند، نه به روش سخت، و در نهایت از این آرزوی غیرقانونی خود دست بکشند.”
این انتظارات فشار زیادی بر معاون رئیسجمهور، جی دی ونس، که رهبری دیپلماسی ایالات متحده را بر عهده دارد، وارد میکند. CNN هفته گذشته گزارش داد که ترامپ از همکارانش درباره عملکرد شماره دو خود پس از ناکامی در دور اول مذاکرات سوال میکند.
ایران، از سوی دیگر، ادعاهای ایالات متحده مبنی بر اینکه آماده تسلیم است را رد میکند.
محمد باقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، به رسانههای دولتی گفت که اگرچه “پیشرفتهایی حاصل شده” است، اما شکافهای قابل توجهی در مورد تنگه و مسائل هستهای باقی مانده است. او گفت که ایران اورانیوم غنیشدهای را که رئیسجمهور ایالات متحده آن را “گرد و غبار هستهای” مینامد، تحویل نخواهد داد.
قالیباف، که به عنوان رئیس مجلس شورای اسلامی ایران خدمت میکند، مانند ترامپ به مخاطبان داخلی و خارجی خود پرداخته و سختترین موضع ممکن را پیش از هرگونه مذاکره اتخاذ کرده است.
ترامپ روز یکشنبه گفت که نمایندگان ایالات متحده به اسلامآباد برای مذاکرات سفر میکنند. ایران هنوز بهطور عمومی تأیید نکرده است که مذاکرات انجام خواهد شد.
مانند ایالات متحده، ایران نیز به نظر میرسد که معتقد است برتری دارد.
اما شواهد و رویدادها در یک وضعیت پیچیده بهطور کامل ادعاهای اداره را درباره موفقیت بزرگ تأیید نمیکند.
حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل قطعاً آسیبهای شدیدی به نیروهای ایران، مجتمع صنعتی نظامی و زرادخانههای موشکی و پهپادی وارد کرده است. اما رژیم همچنان پابرجاست. مردم ایران نتوانستهاند قیام کنند و سرکوبگران خود را برکنار کنند.
آسیبهای جانبی برای ایالات متحده شدید بوده است. انسجام ناتو در میان خشم ترامپ که کشورهای عضو از جنگی که مخالف آن بودند، فرار کردند، در سوال است. ترامپ تهدید کرد – هرچند که این تهدید را عملی نکرد – که تمدن ایرانی ممکن است نابود شود، در یکی از شدیدترین بیاناتی که تاکنون یک رئیسجمهور ایالات متحده بیان کرده است. و اداره او هفته گذشته با پاپ لئو چهاردهم در حال جدل بود و به تئولوژی ضد جنگ او شک و تردید داشت.
دموکراتها، با آگاهی از نظرسنجیهایی که نشان میدهد میزان رضایت از ترامپ به خاطر جنگ کاهش یافته است – که در یک نظرسنجی جدید NBC News/SurveyMonkey به ۳۷ درصد رسیده است – او را به عنوان فردی که در ایران گیر کرده و از ایدهها خالی است، به تصویر میکشند.
نماینده دموکرات، رو خانا، به ABC گفت: “اورانیوم غنیشده هنوز آنجا است. ما رژیم سختتری در آنجا داریم. خامنهای جوان واقعاً میخواهد سلاحهای هستهای توسعه دهد. آیا کسی باور دارد که ما واقعاً نفوذ بیشتری بر تنگه هرمز داریم؟ ما کمتر داریم. چین نفوذ بیشتری در ایران دارد.”
جنگ اکنون بیش از یک هفته از آستانه شش هفتهای که مقامات به عنوان طولانیترین مدت پیشنهاد کرده بودند، گذشته است. ترامپ هرگز تحت فشار بیشتری برای پایان دادن به آن نبوده است – و برای نشان دادن اینکه این جنگ ایران را تضعیف خواهد کرد نه اینکه دشمن قسمخورده ایالات متحده را تقویت کند.