امارات متحده عربی (UAE) امروز اعلام کرد که در تاریخ ۱ مه از اوپک، ائتلاف کشورهای بزرگ تولیدکننده نفت، خارج خواهد شد. این تصمیم در میان یک بحران انرژی جهانی ناشی از جنگ ایران و بسته شدن مؤثر تنگه هرمز، و همچنین افزایش تنشها بین امارات و عربستان سعودی، تأثیرگذارترین عضو اوپک، اتخاذ شده است. محاسبات استراتژیک امارات برای خروج از اوپک چیست؟ و این موضوع چگونه بر بازارهای انرژی و عرضه جهانی نفت تأثیر خواهد گذاشت؟ کارشناسان ما روز را به جستجوی پاسخها گذراندهاند که در زیر ارائه میدهند.
دلایل خروج
یک مقام اماراتی به ویل امروز گفت که این اقدام “مدتهاست که در حال شکلگیری بوده است” و ویل به ما میگوید که خروج از اوپک “برای چندین سال در پشت درهای بسته مورد بحث قرار گرفته است.”
از دیدگاه امارات، ویل مینویسد، “منافع ملی آنها از هم جدا شده و انتظار میرود که به طور فزایندهای با دیگر اعضای اوپک و گروه وسیعتر اوپک+ که بهویژه شامل روسیه است، در تضاد باشد.”
با توجه به اندازه صندوق ثروت ملی امارات، ویل توضیح میدهد که اقتصاد آن “بیشتر به رشد اقتصادی جهانی وابسته است تا به قیمت جهانی نفت.”
خروج از اوپک به امارات این امکان را میدهد که از سقفهای تولید کارتل فراتر رود. به جز احتمال کاهش جزئی در قیمتهای جهانی نفت، ویل اشاره میکند که تولید بیشتر همچنین میتواند به امارات کمک کند تا روابط خود را با شرکای واردکننده نفت مانند چین بهبود بخشد. و او اضافه میکند که با توجه به آسیبهای اقتصادی ناشی از جنگ ایران، “چشمانداز حداکثر کردن درآمدهای انرژی در حال حاضر بدون شک جذاب است.”
پیامدهای ژئوپلیتیکی
این اعلام همچنین “در زمینه رقابت رو به رشد بین امارات و عربستان سعودی” صورت میگیرد، ویل میگوید، که “در دسامبر پس از حملات هوایی تحت رهبری عربستان به شورای انتقالی جنوبی مورد حمایت امارات در یمن، بهطور علنی بروز کرد.”
علاوه بر این، جنگ ایران “همه چیز را تغییر داده است”، ویل میگوید، که اشاره میکند امارات بیشتر از هر کشور دیگری توسط ایران (یک کشور عضو اوپک) هدف قرار گرفته است، و بهعلاوه درد اقتصادی ناشی از بسته شدن مؤثر تنگه هرمز را فراموش نکنید. “درک این موضوع که چرا سیاستگذاران در امارات دیگر علاقهای به عضویت در این سازمان ندارند، آسان است”، ویل مینویسد.
علاوه بر این، عضو اوپک+، روسیه “در طول این درگیری به عنوان یک شریک ثابتقدم برای ایران ثابت شده است”، ویل میگوید، “که سؤال واضحی را در ابوظبی مطرح میکند که چرا آنها باید با اوپک+ به نفع مسکو همکاری کنند.”
تأثیرات بازار
تصمیم امارات متحده عربی برای خروج از اوپک یک “ضربه سیاسی نمادین به تأثیر درک شده این سازمان” است، به گفته لندون، “اما بعید است که به طور معناداری بازار را تغییر دهد.”
این به این دلیل است که، همانطور که لندون استدلال میکند، اوپک “مدتهاست که به طور عمده ناکارآمد بوده است.”
لندون به ما میگوید که “توانایی اوپک در شکلدهی به بازارها به دسترسی به ظرفیت اضافی بستگی دارد—تولیدی که میتواند به سرعت به خط تولید اضافه شود تا در برابر شوکهای عرضه نفت محافظت کند.” اما این ظرفیت اضافی عمدتاً در امارات متحده عربی، عربستان سعودی و کویت متمرکز است و لندون اشاره میکند که نه کشور دیگر عضو “کمتر از آن را دارند یا هیچگونه ظرفیت اضافی ندارند.”
با توجه به ظرفیت اضافی امارات، لندون پیشبینی میکند که این اقدام احتمالاً رابطه امارات و ایالات متحده را تقویت خواهد کرد، “بهویژه در ارتباط با مدیریت ذخیره استراتژیک نفت.”
و این میتواند حتی روابط ایالات متحده و عربستان را تقویت کند، به گفته ویل، “زیرا ریاض بار بیشتری برای تثبیت قیمتهای جهانی نفت خواهد داشت.”
آینده اوپک
حالا که امارات به سهمیههای تولید اوپک وابسته نخواهد بود، لندون میگوید، “هیچ چیزی مانع از این کشور نمیشود که از ظرفیت اضافی خود برای پیگیری منافع استراتژیک خود استفاده کند”—حداقل، پس از باز شدن تنگه هرمز.
این برای اوپک صدق نخواهد کرد، لندون میگوید، زیرا کارتل “با محدودیتهای فزایندهای در اعمال تأثیر معنادار بر بازار مواجه خواهد شد، زیرا این ظرفیت تنها در عربستان سعودی و کویت متمرکز میشود.”
در حالی که اوپک قبلاً اعضای خود را از دست داده است، ویل اشاره میکند که امارات تولیدکنندهای به مراتب بزرگتر از سایر کشورهایی است که از اوپک خارج شدهاند و “غیبت آن ممکن است در طول زمان، خطر وجودی برای پایداری کارتل ایجاد کند.”

