انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر تعیین خواهد کرد که آیا بنیامین نتانیاهو سلطه طولانی خود را ادامه میدهد یا به نسل جدیدی واگذار میکند، اما این رقابت عمق تداومی را زیر شخصیتها نمایان کرده است. گادی آیزنکوت و نفتالی بنت خود را به عنوان گزینههایی معرفی میکنند، اما در مورد غزه، لبنان، ایران و تشکیل دولت فلسطینی، مواضع آنها در تاکتیکها متفاوت است نه در جهتگیری. بنابراین انتخابات اسرائیل آزمایشی است برای اینکه آیا کشور مسیر خود را تغییر خواهد داد یا اینکه آیا نخستوزیر متفاوتی میتواند همان معضلات حلنشده را با اعتبار بینالمللی بیشتری مدیریت کند.
اعتماد عمومی به چشماندازهای صلح فروپاشیده است و فضای کمی برای امتیازدهی باقی مانده است. محاسبات ائتلاف ممکن است دولت جدیدی را به وجود آورد، اما محدودیتهای ساختاری همچنان باقی است: نیازهای امنیتی، افکار عمومی آسیبدیده و منطقهای که از رهبران اسرائیل انتظار دارد بین اشغال و آسیبپذیری انتخاب کنند. دولتهای عرب ممکن است از چهرهای کمتر تند استقبال کنند، اما ریاض عادیسازی را به مسیری معتبر برای تشکیل دولت فلسطینی مرتبط میکند که هیچ یک از رقبای اصلی ارائه نمیدهند. رأیگیری ممکن است تغییراتی در حاکمیت ایجاد کند، اما معضلاتی که سیاست اسرائیل را تعریف میکند، ادامه خواهد داشت. درک این تداوم ضروری است زیرا انتظارات از تغییرات چشمگیر پس از انتخابات احتمالاً ناامیدکننده خواهد بود و سیاست باید بر اساس شناسایی آنچه ثابت مانده، بنا شود.
انتخابات اسرائیل ممکن است مسیر را تغییر ندهد
زمانی که من سفیر بریتانیا در اسرائیل بودم، قاعده شماره یک من برای سیاست اسرائیل این بود – هرگز بر علیه بیبی شرط نبندید.
نخستوزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو یک اپراتور سیاسی درخشان و بیرحم است، با توانایی فوقالعادهای برای به دست آوردن پیروزی از چنگال شکست ظاهراً اجتنابناپذیر. در ۱۷ سال گذشته، او به جز ۱۸ ماه، نخستوزیر کشور بوده است. برای بسیاری از جهان، او نماینده اسرائیل است، نه تنها رهبر آن بلکه تجسم کشور.
در تاریخ ۲۷ اکتبر، اسرائیلیها در یک انتخابات عمومی برای ۱۲۰ کرسی کنست رأی خواهند داد. نظرسنجیها در طول تابستان نوسان زیادی داشتهاند؛ احزاب مخالف در بیشتر زمان پیشتاز بودند، اما اکنون این پیشتازی از بین رفته است. آخرین نظرسنجیها هر دو بلوک را در محدوده پایین تا میانه ۵۰ قرار دادهاند، با پیشتازی بلوک آقای نتانیاهو در چند مورد، و دوازده یا بیشتر کرسی باقیمانده به دو حزب عمدتاً عرب اختصاص خواهد یافت. در بیشتر خوانشها، هیچ بلوکی به ۶۱ کرسی لازم برای اکثریت نمیرسد.
محاسبات ائتلاف دولت بعدی را تعیین میکند
سیاستها با رأیگیری متوقف نخواهند شد بلکه به سمت تشکیل ائتلاف پیش خواهند رفت. آقای نتانیاهو سعی خواهد کرد احزاب مخالف را جذب کند و وعده مشاغل وزارتی و کنار گذاشتن راستگرایان افراطی در ائتلاف کنونیاش را بدهد. رقبای او به دنبال آسانترین راه برای رسیدن به ۶۱ کرسی خواهند بود، احتمالاً از طریق انشعاب یا ائتلاف با حزب اسلامی رعام.
به هر طریقی، اسرائیل ممکن است به رهبری یک دولت متفاوت و احتمالاً یک نخستوزیر متفاوت پایان یابد. اما این تغییر چقدر تفاوت خواهد داشت؟ یک نخستوزیر متفاوت برخی چیزها را تغییر خواهد داد و چهرهای قابل قبولتر به جهان ارائه خواهد کرد، اما معضلات اصلی که اسرائیل با آنها مواجه است، بدون تغییر باقی خواهند ماند.
ایزنگوت و بنت چهرههای جدیدی را ارائه میدهند
نامزد پیشتاز برای جایگزینی آقای نتانیاهو در حال حاضر گادی ایزنگوت، رئیس سابق ستاد ارتش اسرائیل است، که حزب یاشار او تابستان را در سطحی برابر یا کمی جلوتر از حزب لیکود آقای نتانیاهو گذرانده است. آقای ایزنگوت از بسیاری جهات نقطه مقابل آقای نتانیاهو است: او فرزند یک خانواده کارگری از مهاجران مراکشی است، در حالی که آقای نتانیاهو دراماتیک است، او فردی متین و به شدت مورد احترام است، نهتنها به این دلیل که پسرش گل را در غزه از دست داد، در حین عملیاتی برای بازیابی اجساد گروگانهای اسرائیلی در دسامبر ۲۰۲۳. همچنین در رقابتها نفتالی بنت نیز وجود دارد که با وجود اینکه حزبش در نظرسنجیها از آقای ایزنگوت عقبتر است، گزینه محبوبی برای نخستوزیری محسوب میشود.
این تصور که عدم حضور آقای نتانیاهو به معنای صلحطلب بودن هر یک از رقبای اوست، اشتباه است. آقای آیزنکوت بهعنوان نویسنده دکترین ضاحیه شناخته میشود – استفاده از نیروی نامتناسب علیه زیرساختهای غیرنظامی در مناطق تحت کنترل گروههای تروریستی. او با اعتبار قوی در زمینه امنیت ملی و مجموعهای واضح از مواضع در مسائل کلیدی که راهنمایی برای سیاستهای اسرائیل خواهد بود، به مقام خود وارد میشود. در طول این مسائل، او با آقای نتانیاهو در مورد تاکتیکها و اجرای آنها اختلاف نظر داشته، اما در مورد جهتگیری اصلی توافق نظر دارد.
معضلات غزه و لبنان ادامه دارد
در مورد غزه، آقای آیزنکوت خواستار حذف حماس و جایگزینی آن با یک دولت فلسطینی بهروز شده است. اسرائیل در پی جنگ، حمایت بینالمللی خود را از دست داده است، اما کشور هنوز از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آسیبدیده است و حمایت کمی برای هر سیاستی که به حماس نرمش نشان دهد، وجود خواهد داشت. آقای آیزنکوت ممکن است از برخی از اظهارات و اقدامات افراطی دولت نتانیاهو اجتناب کند، اما معضل اساسی همچنان باقی است – اگرچه بیشتر اسرائیلیها نمیخواهند نوار غزه را بهطور دائمی اشغال کنند، اما آموختهاند که نمیتوانند به سادگی آنجا را ترک کرده و امیدوار به بهترینها باشند و گزینههای خوبی در میان وجود ندارد.
این معضل در لبنان نیز وجود دارد، جایی که اسرائیلیها خاطرات بدی از “گل و لای لبنانی” دارند که در طول اشغال ۱۸ ساله که در سال ۲۰۰۰ به پایان رسید، احساس گیر افتادن میکردند. با این حال، بسیاری احساس میکنند که بدون چنین اشغالی، دولت اسرائیل نمیتواند امنیت شهروندان خود را که در شمال زندگی میکنند، تضمین کند.
سیاست ایران کمترین تفاوت را نشان میدهد
ایران همیشه در صدر دستور کار آقای نتانیاهو بوده است. او برای بیش از سه دهه درباره جاهطلبیهای هستهای تهران هشدار داده و به پیشبرد اقدام رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، کمک کرده است. با این حال، با وجود اینکه این موضوع برای نخستوزیر شخصی است و ناامیدی عمیقی در میان مردم اسرائیل نسبت به نتیجه درگیریها وجود دارد، تفاوت چندانی بین رقبای اصلی وجود ندارد – همه آنها خواستار ادامه فشار بر ایران هستند اما در مورد “چگونگی” آن اختلاف نظر دارند. بهعنوان رئیس ستاد، آقای آیزنکوت خواستار به اشتراکگذاری بیشتر اطلاعات با عربستان سعودی شد. آقای بنت حتی فراتر رفته و خواستار تلافی خودکار علیه ایران در صورت هرگونه حمله از سوی نیابتیهای تهران در لبنان، حزبالله، شده است.
اجماع درباره دولت فلسطینی کاهش مییابد
مرکز اسرائیل به طور تاریخی در مورد حقایق دولت فلسطینی از راستگرایان پیشروتر بوده است، اما حتی این تمایز در این انتخابات به سختی حفظ میشود. موضع آقای آیزنکوت منعکسکننده از دست رفتن گسترده ایمان در میان عموم اسرائیلیها به چشماندازهای صلح است. او در ژوئن گفت: “هرگز نگفتهام دو دولت برای دو ملت”، و افزود که “هر کسی که درباره ‘صلح اکنون’ و دو دولت صحبت میکند، درک درستی از درگیری ندارد”.
آقای بنت گفته است که اجازه نخواهد داد دولتی فلسطینی تأسیس شود و در مورد شهرکها، او به احتمال زیاد هیچ محدودیتی کمتر از آقای نتانیاهو ندارد. او گفته است که منطقه C کرانه باختری، که حدود 60 درصد از سرزمین را پوشش میدهد و تحت کنترل کامل امنیتی و اداری اسرائیل است، باید در نهایت بخشی از اسرائیل شود. آقای بنت زمانی رهبری بدنه umbrella جنبش شهرکنشینان، شورای یشع، را بر عهده داشت.
انتخابات اسرائیل معضلات را دست نخورده باقی میگذارد
اگر تغییری رخ دهد، احتمال بیشتری دارد که در داخل کشور و در لحن باشد تا در مسائل بزرگ امنیتی. آقای آیزنکوت و آقای بنت هر دو خواستار یک تحقیق مستقل در مورد ناکامیهایی هستند که اجازه داد حمله ۷ اکتبر رخ دهد، یکی از مسائل کلیدی کمپین تا کنون، که احساسات را با گزارشهای هشدارهایی که قبل از حمله دریافت شده بود، تیز کرده است. هر دو همچنین خواستار حفظ استقلال قضایی شدهاند. هر دو از پیشنویس خدمت سربازی مردان فوقارتدکس به ارتش حمایت کردهاند. آقای بنت خواستار ترمیم روابط آسیبدیده با حزب دموکرات در ایالات متحده، با دولتهای اروپایی و با جوامع یهودی در سرتاسر جهان شده است.
بنرهای انتخاباتی در حین یک تظاهرات توسط یهودیان فوقارتدکس که علیه خدمت اجباری در ارتش اسرائیل در بنیبرک، ۲۴ اوت ۲۰۰۶، اعتراض میکنند. EPA
برای جهان عرب، یک رهبر جدید اسرائیلی فرصتی را نمایان میکند، اما شاید نه برای تغییرات عمیق. آقای آیزنکوت درباره روابط نزدیکتر اطلاعاتی با عربستان سعودی صحبت کرده است؛ آقای بنت میخواهد توافقات ابراهیم را گسترش دهد و به دنبال روابط با عربستان باشد. هر دو ممکن است برای دولتهای عربی از آقای نتانیاهو که شهرت و شرکای ائتلافش به یک بار مالی تبدیل شدهاند، آسانتر باشند. با این حال، ریاض عادیسازی را مشروط به یک مسیر معتبر به سوی استقلال فلسطینیها کرده است – و نه آقای آیزنکوت و نه آقای بنت چنین مسیری را ارائه نمیدهند. تغییر نخستوزیر این مانع را برطرف نخواهد کرد.
تمام این موارد به این معناست که حتی اگر قانون شماره یک من دیگر برقرار نباشد و آقای نتانیاهو در نهایت مجبور به ترک اقامتگاه نخستوزیری شود، آنچه پس از آن میآید ممکن است کمتر از آنچه بسیاری تصور میکنند، متفاوت باشد.