حتی اگر جنگ در ایران متوقف شود، از سرگیری تولید و حمل و نقل کودها و اجزای آنها ممکن است هفتهها طول بکشد—در زمانی حیاتی برای کاشت.
جنگ در ایران تاکنون قربانیان مستقیم زیادی گرفته است، از جمله بیش از ۱۰۰ کودک که در حملهای از سوی ایالات متحده به یک مدرسه ابتدایی ایرانی کشته شدند، تا ایرانیانی که مواد سمی ناشی از حملات اسرائیل به تأسیسات نفتی در تهران و اطراف آن را استنشاق کردهاند، و همچنین سربازان و غیرنظامیانی که در سراسر منطقه به دلیل این درگیری کشته و زخمی شدهاند. و فرقی نمیکند که درگیریها چقدر سریع پایان یابند—جنگها اغلب در برابر تمایل یک طرف برای پایان دادن به آن مقاومت میکنند—قربانیان غیرمستقیم آن میتوانند شامل میلیاردها نفر باشند که امیدوارند در سال آینده برداشتهای خوبی داشته و غذاهای مقرون به صرفهای پیدا کنند.
منطقه خلیج فارس نه تنها تولیدکننده کلیدی گاز طبیعی مایع (LNG) و محصولات نفتی است، بلکه همچنین تولیدکننده کود نیز میباشد. حدود یکسوم تجارت جهانی دریایی کودها معمولاً از طریق تنگه هرمز عبور میکند، که از زمان حمله ایالات متحده و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه تقریباً بهطور کامل بسته شده است. بهویژه، کشورهای خلیج فارس تولیدکنندگان مهمی از کودهای نیتروژنی هستند که عمدتاً به گاز طبیعی نیاز دارند که تحت فشار بالا در حضور هیدروژن برای سنتز آمونیاک سوزانده میشود. (هیدروژن معمولاً از گاز طبیعی نیز تأمین میشود.)
اما مشکل فقط این نیست که کودهای خلیج فارس نمیتوانند به بازارهای صادراتی مانند سودان، برزیل یا سریلانکا برسند. همچنین این است که تولیدکنندگان کود در سایر نقاط به مواد اولیه کلیدی دسترسی ندارند. اینجا است که اثرات ثانویه یک بحران زنجیره تأمین ظاهر میشود، درست همانطور که در زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، که قیمتهای کود را به شدت افزایش داد، مشاهده شد.
تولیدکنندگان کود در هند، بنگلادش و پاکستان به دلیل فقدان تأمین گاز طبیعی از قطر مجبور به تعطیلی تولید خود شدهاند. مصر، که تولیدکننده مهم دیگری است، واردات گاز خود از اسرائیل را از دست داده و باید به بازار LNG که روز به روز گرانتر میشود، روی آورد. قیمت مرجع اوره، که پرمعاملهترین کود است، در ماه گذشته حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است.
آسیب فراتر از نیتروژن به یک ماده مغذی کلیدی دیگر، یعنی فسفر، گسترش مییابد. کشورهای خلیج فارس حدود ۲۰ درصد از کودهای فسفات را تولید میکنند و همچنین یکچهارم گوگرد جهانی، که عمدتاً محصول جانبی نفت و گاز است. تولیدکنندگان کود به گوگرد (بهطور دقیقتر، اسید سولفوریک) نیاز دارند تا سنگ فسفات را به مایعی تبدیل کنند که گیاهان بتوانند جذب کنند.
زیرا ارزش کود کمتر از نفت و گاز است، رهبران سیاسی و تجاری منابع کمتری را برای اطمینان از ادامه جریان آن صرف میکنند. یک کاپیتان کشتی که جرات کند تا از حملات پهپادی عبور کند و از تنگه هرمز عبور کند، ترجیح میدهد نفت حمل کند تا کود، ترجیحی که هر نیروی دریایی احتمالی نیز با آن موافق خواهد بود، که ایالات متحده در هر صورت هنوز قادر به ارائه آن نیست. کشورهای گروه ۷ ذخایر استراتژیک کود را برای مطابقت با ذخایر نفتی خود حفظ نمیکنند. خط لولهای که عربستان سعودی برای تسهیل صادرات از طریق دریای سرخ به جای تنگه هرمز ساخته، برای نفت است، نه محصولات آمونیاکی.
برای روشن شدن، حدود نیمی از کودها اصلاً بهصورت بینالمللی معامله نمیشوند. ایالات متحده، سرزمینی با گاز طبیعی فراوان، حدود سهچهارم از کودهایی را که مصرف میکند، تولید میکند، در حالی که چین حتی خودکفاتر است. اما از آنجا که اینها کالاهای تجاری جهانی هستند، مشکلات در یک مکان بر کل اقتصاد جهانی تأثیر میگذارد. حتی قبل از جنگ در ایران، چین صادرات کود را محدود کرده بود تا از کشاورزان خود محافظت کند—اما برای رشد سویا که باید به خوکها و گاوها در هر دو کشور تغذیه شود، به برزیل که به شدت به اوره خاورمیانه وابسته است، نیاز دارد. واردکنندگان آمریکایی شاهد افزایش قیمت اوره در بندر نیواورلئان بیش از ۲۵ درصد از پایان فوریه بودهاند، که باعث شده رئیس فدراسیون کشاورزی آمریکا نامهای نگرانکننده به رئیسجمهور دونالد ترامپ بنویسد و هشدار دهد که این “شوک تولید” تهدیدی برای امنیت ملی است. نسبت قیمت اوره به قیمت ذرت به سطوح رکوردی نزدیک میشود.
این خبر بد در زمان بدی منتشر میشود، درست قبل از فصل کاشت بهار در نیمکره شمالی. کشاورزان معمولاً در ماه مارس کود شیمیایی سفارش میدهند تا در ماههای آوریل یا مه استفاده کنند. اکنون، رئیس انجمن کشاورزی کارولینای جنوبی نگران است که “کشاورزان نتوانند هزینه کاشت محصول خود را تأمین کنند” در حالی که اقتصاددانان و تحلیلگران کود شیمیایی انتظار دارند “تورم به شدت افزایش یابد” در ماههای آینده، زیرا محصولاتی که امروز کاشته میشوند قرار است به سوپرمارکتها برسند. مانند هر کس دیگری که وسیله نقلیهای با سوخت فسیلی دارد، کشاورزان آمریکایی نیز از زمان آغاز جنگ، هزینه بیشتری برای سوخت پرداخت میکنند، که سوخت دیزل برای کشاورزی مرتبط است.
همانند بحران ۲۰۲۲، کشورهای فقیر بیشتر آسیب خواهند دید. همانطور که آدام توز، پژوهشگر غیر مقیم کارنگی، اشاره کرد، کشورهایی که مصرف کود (و عملکرد) آنها در سال ۲۰۲۲ بیشترین کاهش را داشت شامل ساحل عاج، کنیا، نیجریه و آفریقای جنوبی بودند. کمبود کود در سال ۲۰۲۲، ناشی از از دست رفتن بسیاری از محصولات روسی و بلاروسی و افزایش قیمت گاز، یکی از دلایل افزایش چشمگیر قیمتهای جهانی غذا در آن سال بود. بارزترین مثال از سریلانکا بود، جایی که رئیسجمهور آن تصمیم گیجکنندهای برای ممنوعیت استفاده از کودهای شیمیایی مانند اوره و آمونیاک در سال ۲۰۲۱ اتخاذ کرده بود. کشاورزی محلی فروپاشید، همانطور که دولت او نیز فروپاشید و او مجبور به فرار از کشور شد. (بدون کودهای شیمیایی، برخی از پژوهشگران استدلال میکنند که جمعیت جهانی تنها نصف آنچه که هست، خواهد بود.) در سال ۲۰۲۲ کشورهایی مانند سریلانکا حداقل میتوانستند به کمکهای خارجی برای پر کردن شکافها تکیه کنند. با بسته شدن آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده، آن شبکه ایمنی ممکن است دیگر در دسترس نباشد.
بحران کود، نواقص موجود در سیستم غذایی بسیار تولیدی را به نمایش خواهد گذاشت. حدود ۲۰ درصد از غذاهایی که برای مصرف انسانی طراحی شدهاند، هدر میرود و هرگز مصرف نمیشود. تقریباً ۴۰ درصد از زمینهای زراعی برای تولید علوفه دام استفاده میشود که هزینههای کارایی زیادی به همراه دارد: یک گاو برای تولید یک کالری گوشت به ۵۰ کالری علوفه نیاز دارد. یک سوم ذرت ایالات متحده برای تولید سوختهای اتانول برای حمل و نقل با منافع محیطی مشکوک استفاده میشود.
حتی اگر تنگه هرمز به زودی باز شود، از سرگیری تولید و حمل و نقل کودها و اجزای آنها ممکن است هفتهها طول بکشد—هفتههایی که کشاورزان نیمکره شمالی ندارند. مصرفکنندگان در سرتاسر جهان در حال حاضر شروع به دیدن قیمتهای بالاتر برای بنزین و بلیطهای هواپیما کردهاند. هزینههای نگرانکنندهتر برای آسیبپذیرترین افراد—آنهایی که در فروشگاههای مواد غذایی هستند—هنوز در راه است.