واشنگتن خواهان رابطه‌ای با عراق است که بر تجارت متمرکز باشد، اما امنیت نمی‌تواند نادیده گرفته شود

بازار انرژی جهانی نیازمند ثبات عمیق است، به این معنا که یک رابطه با عراق نمی‌تواند صرفاً بر اساس توافقات تجاری باشد در حالی که به خشونت‌های ساختاری بی‌توجهی شود. برای تأمین زیرساخت‌های حیاتی نفت و حفاظت از سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، واشنگتن باید مزایای تجاری آینده را به خلع سلاح قابل تأیید نهادها مرتبط کند. به کارگیری مشوق‌های اقتصادی بدون اجرای یک زنجیره فرماندهی متمرکز، خطر تأمین مالی یک دستگاه دولتی را به همراه دارد که همچنان به شدت تحت تأثیر ساختارهای فرماندهی موازی وفادار به دشمنان خارجی قرار دارد.

رابطه با عراق: بازتعریف تجارت استراتژیک

در میان یک وضعیت منطقه‌ای تنش‌آلود، دولت جدید عراق در حال انجام یک عمل متعادل‌کننده با ریسک بالا است. تام باراک، نماینده ویژه رئیس‌جمهور ایالات متحده برای عراق و سوریه، در تاریخ ۱۵ ژوئن با نخست‌وزیر جدید عراق، علی الزیدی، در بغداد ملاقات کرد. این دیدار بر روی مسائل امنیتی — به‌ویژه خلع سلاح شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در عراق — متمرکز بود و شامل اعلام پیشرفت در توافقات انرژی با شرکت‌های آمریکایی بود. الزیدی از حمایت پرشور دولت ترامپ برخوردار شده است، که او را به عنوان گزینه‌ای مناسب برای حمایت از اولویت‌های آمریکایی در عراق، از جمله مقابله با نفوذ ایرانی می‌داند.

الزیدی قرار است در ماه ژوئیه به واشنگتن سفر کند. با این حال، الزیدی که پیش از این یک تاجر بوده، سابقه سیاسی ندارد که تعهد او به اولویت‌های واشنگتن را تأیید کند. علاوه بر این، مأموریت سیاسی او از چارچوب هماهنگی — یک ائتلاف از احزاب شیعه همسو با ایران — ناشی می‌شود. یک ماه زمان کافی برای قضاوت در مورد تعهد یا توانایی الزیدی در مقابله با نفوذ ایرانی نیست، اما به‌ویژه با توجه به حامیانش، واشنگتن نباید بر روی باقی ماندن دولت الزیدی به عنوان یک شریک مشتاق حساب کند. تا کنون، پیشرفت در خلع سلاح عمدتاً بیانی بوده است.

متعادل‌سازی رابطه منطقه‌ای با دینامیک‌های عراق

دو سازمان تروریستی خارجی (FTO) که توسط ایالات متحده شناسایی شده و از ایران حمایت می‌شوند، یعنی عصائب اهل حق و کتائب امام علی، اعلام کردند که در تاریخ ۲ ژوئن تسلیم سلاح خواهند شد. هفته قبل، شبه‌نظامی غیرشناسایی شده سَرایای السلام — که به روحانی عراقی و رهبر محبوب مقتدی صدر وابسته است، کسی که گاهی با تهران همکاری می‌کند — اعلام کرد که تسلیم سلاح خواهد شد. با وجود تشویق‌های بغداد و واشنگتن پس از این اعلامیه‌ها، سوالات بزرگی در مورد سرنوشت جنگجویان و سلاح‌ها باقی مانده است. بسیاری از سوالات حول محور نیروهای بسیج مردمی (PMF) می‌چرخد، یک نهاد امنیتی رسمی عراقی که عمدتاً از شبه‌نظامیانی تشکیل شده است که از ایران حمایت می‌شوند و شامل گروه‌هایی است که وعده تسلیم سلاح داده‌اند.

نیروهای بسیج مردمی به شبه‌نظامیان مشروعیت و تأمین مالی ارائه داده‌اند، در حالی که به‌طور ظاهری به فرمانده کل نیروهای مسلح عراق، نخست‌وزیر، پاسخگو هستند. در واقع، شبه‌نظامیان به‌طور مکرر به دستور فرماندهان خود که به تهران وفادارند، حملات را آغاز می‌کنند. حتی پس از وعده‌های تسلیم سلاح، رهبران شبه‌نظامی، از جمله قیس الخزعلی، رئیس عصائب اهل حق و یک تروریست شناسایی شده توسط ایالات متحده، ضرورت و قانونی بودن PMF را دفاع کردند. شبه‌نظامیانی که ادعا می‌کنند تسلیم سلاح می‌شوند و سلاح‌ها را تحت کنترل دولت قرار می‌دهند، احتمالاً قصد دارند هر مرد و سلاحی را که قبلاً مستقل از اقتدار دولتی می‌دانستند، تحت PMF قرار دهند، که به آن‌ها پوشش قانونی می‌دهد بدون اینکه واقعاً آن‌ها را تحت یک زنجیره فرماندهی متمرکز عراقی قرار دهد.

تهدیدات نسبت به روابط با عراق

شبه‌نظامیان تهدیدی برای قراردادهای انرژی هستند. گزارش جلسه از سفارت ایالات متحده در عراق تلاش‌های این کشور را برای “امکان‌پذیر کردن فعالیت‌های شرکت‌های آمریکایی HKN، Western Zagros و Hunt با تضمین‌های امنیتی کامل” ستایش کرد. اما هرگونه تضمین بی‌معناست تا زمانی که گروه‌های تروریستی حمایت شده از ایران — که هر یک از این شرکت‌ها و سایر سازمان‌های آمریکایی را در آخرین درگیری با ایران هدف قرار داده‌اند — سلاح داشته باشند. دولت عراق این حملات را محکوم می‌کند، اما نشان داده است که قادر به متوقف کردن آن‌ها نیست. حملات شبه‌نظامی، همراه با ظرفیت محدود صادرات و ذخیره‌سازی نفت پس از بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران، بسیاری از میادین نفتی عراق را مجبور به توقف تولید در اوایل مارس کرد.

روابط با عراق نیازمند شفافیت سیاستی است

واشنگتن باید از بغداد خواستار شفافیت در زمینه خلع سلاح شود. به گزارش‌ها، باراک از زیدی خواسته است که زمان‌بندی برای خلع سلاح شبه‌نظامیان ارائه دهد. این یک شروع حیاتی است، اما واشنگتن همچنین به جزئیاتی درباره اینکه سلاح‌ها به کجا می‌روند و چه بر سر جنگجویان شبه‌نظامی خواهد آمد، نیاز دارد. علاوه بر شبه‌نظامیان مختلف تحت حمایت ایران، واشنگتن باید از بغداد بخواهد که اقداماتی برای برچیدن حشد الشعبی انجام دهد، که هم از نظر مالی و هم از نظر امنیتی بر عراق فشار می‌آورد.

تأمین سرمایه با تثبیت رابطه با عراق وابستگی متقابل

متأسفانه برای عراق، نفوذ تهران تنها به بخش امنیتی محدود نمی‌شود، بلکه به دولت و اقتصاد نیز نفوذ کرده است. واشنگتن و بغداد می‌توانند با گسترش ممنوعیت‌ها بر وابستگان شبه‌نظامی در کابینه، از جمله نقش‌های معاون وزیر و مدیر کل در وزارتخانه‌های دولتی، این نفوذ مضر را کاهش دهند. وزارت خزانه‌داری همچنین می‌تواند از ابزارهای ضد فساد، مانند تحریم‌های جهانی مگنیتسکی، برای هدف قرار دادن عراقی‌هایی که از موقعیت‌های دولتی خود برای بهره‌برداری از شبه‌نظامیان و جمهوری اسلامی استفاده می‌کنند، بهره‌برداری کند.