نویسنده NPR، اسکات سایمون با تریتا پارسی، معاون اجرایی مؤسسه کوئینسی برای هنر دولت مسئولانه، درباره نتایج ممکن مذاکرات هستهای ایران و ایالات متحده که به طور فزایندهای تنشآمیز شدهاند، صحبت میکند.
اسکات سایمون، مجری:
ایالات متحده و ایران به مذاکرات خود درباره برنامه هستهای ایران و ذخایر موشکی ادامه میدهند در حالی که ایالات متحده ناوهای هواپیمابر، کشتیهای جنگی، جنگندهها و موارد دیگر را در خاورمیانه مستقر کرده است. در حالی که هر دو طرف گفتهاند که مذاکرات سازنده بوده است، آنچه که ما میبینیم افزایش تنشها است و البته تا کنون هیچ توافقی حاصل نشده است. تریتا پارسی، بنیانگذار و معاون اجرایی مؤسسه کوئینسی برای هنر دولت مسئولانه، اکنون به ما پیوسته است. بسیار سپاسگزارم که با ما هستید.
تریتا پارسی: از دعوت شما سپاسگزارم.
سایمون: بیایید با این مذاکرات شروع کنیم. آیا میتوانید پیشبینی کنید که ایران به توافقی برای کنار گذاشتن برنامه هستهای خود و کاهش ذخایر موشکی بالستیک خود برسد؟
پارسی: من نمیتوانم. میتوانم سناریوهایی را ببینم که در آنها ایران به محدودیتهای قابل توجهی در برنامه هستهای خود توافق کند، مشابه اما شاید فراتر از آنچه که در توافق هستهای ایران در سال ۲۰۱۵ که دولت اوباما مذاکره کرد، توافق شده بود. اما هر چیزی که خواستار از بین بردن کامل برنامه غیرنظامی آنها باشد – به این معنی که حتی نتوانند غنیسازی داشته باشند و غیره – ما در ۲۰ سال گذشته هیچ نشانهای ندیدهایم که ایرانیها هرگز چیزی شبیه به این را در نظر بگیرند. و بخشی از دلیل این امر این است که آنها معتقدند اگر به این توافق برسند، خواستهها از طرف ایالات متحده و اسرائیل تنها افزایش خواهد یافت و خواستههای جدیدی در زمینههای دیگر، از جمله، همانطور که اشاره کردید، موشکها که آنها نیز تاکنون از مذاکره درباره آنها امتناع کردهاند، مطرح خواهد شد. بنابراین برای آنها، یک امتیاز در این زمینه فقط دعوتی برای خواستههای بیشتر است.
سایمون: تهدید حملات یا حملات محدود واقعی چه میشود؟
پارسی: بنابراین به نظر میرسد که دولت به ایده انجام حملات محدود فکر میکند به امید اینکه این باعث شود ایرانیها در میز مذاکره تسلیم شوند. من فکر میکنم این یک اشتباه بزرگ است زیرا آنچه که در حال حاضر برای ایرانیها روی میز است بسیار غیرجذاب است. حتی هیچ تسهیل واقعی در تحریمها ارائه نشده است، فقط وعده عدم تحریمهای جدید وجود دارد. اما سطح کنونی تحریمها به قدری اقتصاد ایران را خفه کرده است که ایرانیها نمیتوانند به این وضعیت ادامه دهند. آنها نیاز به تسهیل واقعی در تحریمها دارند. و تنها اهرم آنها برای لغو تحریمها برنامه هستهای آنهاست.
این ایده که آنها این را فقط برای حفظ سطح کنونی خفگی کنار بگذارند از دیدگاه آنها منطقی نیست. در نتیجه، من نگرانم که این استراتژی کار نکند. و به جای اینکه دولت فکر کند که حملات کوچک و محدود پاسخ داده نخواهد شد، محاسبه ایرانیها این خواهد بود که تنها راهی که میتوانند از این وضعیت خارج شوند، پاسخ قوی به این حملات است. و حتی اگر آنها به وضوح نتوانند در برابر ایالات متحده پیروز شوند، به نظر میرسد محاسبه این باشد که اگر بتوانند آسیب قابل توجهی به ایالات متحده وارد کنند، ممکن است باعث شود دولت ترامپ عقبنشینی کند.
سایمون: خوب، احساس درون منطقه چیست؟ رئیسجمهور ترامپ مجوز کنگره یا حمایت عمومی برای حمله به ایران ندارد، اما درون منطقه چه خبر است؟
پارسی: این موضوع در منطقه به شدت غیرمحبوب است و چندین کشور منطقه فراتر از هر چیزی که در گذشته دیدهایم، تلاش کردهاند تا به یک راهحل میانجیگری کنند و سعی کردهاند از جنگ جلوگیری کنند. و دلایل مختلفی برای این موضوع وجود دارد. هر جنگی که آنها تصور میکنند، نه تنها مرتب نخواهد بود، بلکه کوتاه نخواهد بود و به نتیجهای خودکار و مطلوب منجر نخواهد شد، بلکه به هرج و مرج، جریانهای پناهندگی، بیثباتی و احتمال جنگ داخلی در ایران، کشوری با ۹۰ میلیون نفر، منجر خواهد شد.
ما دیدهایم که این نوع بیثباتی چه تأثیری بر منطقه گذاشته است، زمانی که در عراق و زمانی که در سوریه اتفاق افتاد. و این کشورها از آنچه که این وضعیت برای کل منطقه به ارمغان خواهد آورد، وحشت دارند. و این فراتر از این واقعیت است که آنها…
جنبشهای جداییطلب نیز در مرزهای ایران وجود دارند، مانند کردها و بلوچها، که سپس مشکلات بلندمدتی برای کشورهای منطقه، مانند ترکیه، ایجاد خواهند کرد. ترکیه بسیار نگران است که این موضوع به سناریویی منجر شود که مشکلات عمدهای برای ترکیه ایجاد کند، نه تنها در کوتاهمدت، بلکه در بلندمدت.
سایمون: رئیسجمهور ترامپ گفته است که تغییر رژیم در ایران، به قول او، “بهترین چیزی است که میتواند اتفاق بیفتد.” آیا این تغییر رژیم پس از یک حمله هوایی ممکن است؟
پارسی: ما هیچ نمونهای در تاریخ نداریم که تغییر رژیم بهعنوان نتیجهای از یک حمله هوایی رخ داده باشد. این هرگز قبلاً اتفاق نیفتاده است. و من فکر میکنم که خود دولت نیز به این نتیجه رسیده است و در بهترین حالت، ممکن است بتوانند چیزی دیگر ایجاد کنند، که دقیقاً همان چیزی است که منطقه نگران آن است، یعنی فروپاشی رژیم، به این معنا که دولت فرو میپاشد، اما رژیم جدیدی به قدرت نمیرسد. و در آن سناریو – و این بهطور بالقوه از طریق یک کمپین هوایی قابل دستیابی است. اما این دقیقاً به سناریوی کابوسوار برای منطقه منجر میشود، که آن بیثباتی، آن فروپاشی رژیم در داخل ایران سپس به سراسر منطقه گسترش خواهد یافت.
جریان پناهندگان به میلیونها نفر میرسد و بهطور تصادفی، ما دیدیم که سیاستهای اروپا چه بر سر آن آمد وقتی که میلیونها سوری از آن جنگ داخلی فرار کردند و به اروپا رفتند. هرچند، البته، اکثریت به کشورهای منطقه رفتند. ایران کشوری است چندین برابر بزرگتر از سوریه و تأثیر سیاسی و اقتصادی آن برای بقیه جهان ویرانکننده خواهد بود.
سایمون: البته 90 میلیون ایرانی وجود دارند که با پیامدهای همهچیزهایی که اکنون و در آینده در حال وقوع است، زندگی میکنند. فکر میکنید آنها چه امیدی از طریق این مذاکرات و رویدادهای پیش رو دارند؟
پارسی: من فکر میکنم اکثریت قاطع ایرانیان میخواهند این رژیم برود. آنها از آن خسته شدهاند. این رژیم تقریباً 50 سال است که وجود دارد. زندگی در ایران هر روز دشوارتر شده است. وضعیت اقتصادی بهطور مطلق وحشتناک شده است. آنها در حالت ناامیدی مطلق هستند. اما من فکر نمیکنم سناریویی باشد که اکثریت بخواهد اقدام نظامی صورت گیرد. یک اقلیت کوچک و پرصدا این را میخواهد و این با آنچه در گذشته داشتیم متفاوت است. اما در نهایت، آنها صلح میخواهند. آنها ثبات میخواهند و میخواهند این تحریمها لغو شود.