نیروهای حوثی حملات مستقیمی به نفتکشهای سعودی در نزدیکی باب المندب انجام دادند که باعث افزایش قیمت جهانی نفت به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه شد و جبهه جدیدی در امنیت انرژی خاورمیانه گشود. این محاصره دریای سرخ حوثیها ناشی از انبارهای جدید موشکی و تأمین مستقیم از تهران است. با هدف قرار دادن مسیرهای حیاتی کشتیرانی، محاصره دریای سرخ حوثیها تأثیر استراتژیک عظیمی بر ریاض میگذارد و در عین حال موقعیت آنها را در شبکه نظامی منطقهای ایران تأمین میکند.
علل محاصره دریای سرخ حوثیها
تصمیم حوثیها برای ورود به این درگیری یک انتخاب حسابشده است که بر اساس ظرفیت نظامی، یک طرح و نیاز به فشار تلافیجویانه اتخاذ شده است.
در اوایل ۲۳ ژوئیه، حوثیها به دو نفتکش با پرچم سعودی حمله کردند و تهدید خود برای بستن دریای سرخ و نقطه تنگه باب المندب به روی عربستان سعودی را عملی کردند. این حملات باعث شد قیمت نفت برای اولین بار از ماه مه به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد. همچنین این حملات ورود حوثیها به جنگ گستردهتر ایران را نشان داد و ماهها گمانهزنی در مورد اینکه آیا آنها وارد جنگ خواهند شد یا نه را به پایان رساند.
تصمیم حوثیها برای حداقل ورود به این درگیری – رئیسجمهور دونالد جی. ترامپ به آنها هشدار داد که هر حمله بیشتر منجر به “مجازات نظامی عمده” خواهد شد – یک انتخاب حسابشده است که بر اساس حداقل سه عامل مختلف اتخاذ شده است: ظرفیت نظامی، یک طرح و نیاز به فشار تلافیجویانه.
چگونه محاصره دریای سرخ حوثیها گسترش مییابد
در تابستان ۲۰۲۵، زمانی که ایالات متحده به ایران در عملیات چکش نیمهشب حمله کرد، حوثیها تصمیم گرفتند در حاشیه بمانند و به طور نظامی درگیر نشوند. آنها در اوایل ۲۰۲۶ نیز در دورهای ابتدایی عملیات خشم حماسی همین تصمیم را اتخاذ کردند که این سؤال را به وجود میآورد: چه چیزی تغییر کرد؟
برای حوثیها، یکی از تغییرات اصلی ظرفیت نظامی تجدید شده گروه است، به ویژه انبارهای موشکها و پهپادها. در ژوئن ۲۰۲۵، زمانی که ایالات متحده برای اولین بار به ایران حمله کرد، حوثیها تازه از درگیری خود با ایالات متحده – عملیات سوارکار خشن، که از مارس تا مه ۲۰۲۵ به طول انجامید – خارج شده بودند. هم ایالات متحده و هم حوثیها در این درگیری مقادیر قابل توجهی از مهمات را مصرف کردند، به طوری که ایالات متحده بیش از ۱۱۰۰ حمله انجام داد که بسیاری از آنها به انبارهای تسلیحاتی حوثیها هدف قرار گرفتند.
تا اوایل ماه مه، حوثیها زخمی و آسیبدیده بودند و ایالات متحده به سرعت به این درک رسید که حملات هوایی به تنهایی کافی نیست تا حوثیها را شکست دهد. با توجه به اینکه هر دو طرف به دنبال راهی برای خروج بودند، ایالات متحده و حوثیها بر سر آتشبس توافق کردند.
ایالات متحده بمباران حوثیها را متوقف میکرد و حوثیها نیز به کشتیهای با پرچم ایالات متحده حمله نمیکردند. تمام این موارد به این معنا بود که زمانی که ایالات متحده تصمیم به پیوستن به اسرائیل برای حمله به ایران چند هفته بعد گرفت، حوثیها در موقعیتی نبودند که از تهران حمایت کنند. موشکها و پهپادهای این گروه به سادگی برای حمایت از یک درگیری نظامی کافی نبودند.
وضعیت در ماه فوریه به طور کلی مشابه بود، زمانی که ایالات متحده دوباره به جنگ با ایران رفت. اما در ماههای اخیر، در حالی که ایالات متحده و ایران بین درگیری فعال و آتشبس نوسان داشتند، حوثیها به طور پیوسته در حال افزایش ذخایر خود بودند. به گفته رویترز، ایران در هفتههای اخیر هم پرسنل و هم تجهیزات را به یمن منتقل کرده است. این ورود به حوثیها اعتماد به نفس داده است که اکنون ظرفیت نظامی برای درگیری را دارند.
داخل محاصره دریای سرخ حوثیها
در همین حال، حوثیها شاهد بودند که ایران چگونه اقتصاد جهانی و صادرات نفت خاورمیانه را با بسته شدن عمده تنگه هرمز مختل کرده است. به نوعی، این همان چیزی است که حوثیها در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ با حمله به حمل و نقل تجاری در دریای سرخ سعی کردند انجام دهند. با این حال، طرح ایران بسیار موفقتر بوده است. این همچنین فرصتهایی برای حوثیها ایجاد کرده است.
با محاصره تنگه هرمز توسط ایران، عربستان سعودی شروع به تغییر بخش عمدهای از صادرات نفت خود از سواحل شرقی به سواحل غربی خود کرد، جایی که نفتکشها در شهر بندری ینبع لنگر میاندازند و سپس به سمت جنوب از طریق دریای سرخ و بابالمندب و از آنجا به بازار حرکت میکنند، که به تثبیت قیمتهای جهانی نفت کمک کرده است.
عربستان سعودی در حال حاضر حدود ۴.۶ میلیون بشکه نفت در روز صادر میکند که بیش از ۸۰ درصد آن از طریق دریای سرخ و بابالمندب عبور میکند. این راهحل اکنون در معرض خطر است. اگر حوثیها در محاصره دریای سرخ به موفقیت برسند به طریقی که ایران در محاصره تنگه هرمز موفق بوده است، دو مسیر اصلی عربستان سعودی به بازار جهانی قطع خواهد شد.
حوثیها به این واقعیت تکیه دارند که اکنون موشکها و پهپادهایی دارند که میتوانند نقطه تنگه دریای سرخ را مسدود کنند و عربستان سعودی اکنون با تنها یک مسیر اصلی به بازار آسیبپذیر است. این دو عامل به همراه یک عامل سوم حوثیها را متقاعد کرده است که اکنون زمان عمل است.
هدفهای محاصره دریای سرخ حوثیها
در تاریخ ۱۳ ژوئیه، عربستان سعودی فرودگاه اصلی حوثیها در صنعا را بمباران کرد تا از فرود یک هواپیمای ایرانی در یمن جلوگیری کند. به گفته حوثیها، این هواپیما حامل هیأتی از مقامات بود که در مراسم تشییع آیتالله علی خامنهای، رهبر فقید ایران، شرکت کرده بودند. عربستان سعودی این موضوع را انکار نمیکند که هیأتی از مقامات حوثی در هواپیما بودهاند، اما ادعا کرد که مقامات نظامی از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و همچنین تجهیزات نظامی نیز در این هواپیما وجود داشته است. گزارشهای بعدی از رویترز به نظر میرسد که شک و تردیدهای عربستان را تأیید میکند.
نگران از اینکه حضور مقامات و تجهیزات سپاه پاسداران چه معنایی برای احتمال محاصره حوثیها در دریای سرخ خواهد داشت، عربستان سعودی تصمیم به انجام حملات هوایی گرفت، حتی با علم به اینکه این اقدام به توافق آتشبس ضمنی که از سال ۲۰۲۲ با حوثیها برقرار بود، لطمه میزند. حوثیها نیز به همین شکل پاسخ دادند و فرودگاهی در استان جنوبی ابها را بمباران کردند. مهمتر اینکه، حوثیها بر این باورند که اکنون میتوانند امتیازاتی از عربستان سعودی بگیرند که به نظر میرسد احساس آسیبپذیری میکند.
چرا محاصره دریای سرخ حوثیها ادامه دارد
به طور کلی، ظرفیت نظامی بازسازیشده حوثیها، نقشه راه ایران برای موفقیت در تنگه هرمز و احساس آسیبپذیری عربستان سعودی به این معناست که حوثیها میتوانند همزمان دو کار انجام دهند. این گروه میتواند با محاصره دریای سرخ وفاداری و ارزش خود را به ایران تأیید کند و در عین حال عربستان سعودی نگران را برای دریافت امتیازات بیشتر و کمکهای مالی داخلی تحت فشار قرار دهد.
حوثیها این اقدامات را با احتیاط انجام میدهند. این گروه اعلام کرد که دریای سرخ را به روی تمام ترافیک دریایی نمیبندد، بلکه فقط به کشتیهای سعودی. این تمایز تلاش حوثیها برای محلی کردن درگیری و نگهداشتن ایالات متحده و اسرائیل در حاشیه در حالی که درگیری با عربستان سعودی را گسترش میدهند، است. در تاریخ ۲۵ ژوئیه، حتی در حالی که ایالات متحده و ایران حملات را متوقف کرده بودند، حوثیها به تأسیسات نفتی عربستان در سواحل دریای سرخ حمله کردند.