چرا خلع سلاح شبهنظامیان اهمیت دارد
عراق در یک دوراهی جدید قرار دارد. در تاریخ ۸ و ۱۲ اکتبر، پهپادهای ایرانی به گروههای مخالف کرد ایرانی مستقر در شمال عراق حمله کردند. این تنها چند مورد از بیش از ۱۰۰۰ حمله ایران به عراق در هشت ماه گذشته است.
در همین حال، عراق حملات هوایی جدیدی علیه سلولهای داعش در غرب کرکوک انجام داده است. این نشان میدهد که عراق اکنون با عدم قطعیت مواجه است زیرا در تلاش است تا از یک دوره جدید عبور کند که در آن نیروهای آمریکایی دیگر در کشور حضور ندارند.
نیروهای آمریکایی که به عنوان بخشی از ائتلاف ضد داعش به عراق اعزام شده بودند، در تاریخ ۳۰ سپتامبر عراق را ترک کردند.
این خروج که به شدت مورد انتظار بود، برای هر دو کشور آمریکا و عراق اهمیت دارد.
آمریکا رهبری ائتلافی را بر عهده داشت که در سال ۲۰۱۴ پس از دعوت دولت عراق برای کمک به مبارزه با داعش به عراق آمد. در آن زمان، ارتش عراق در حال فروپاشی بود و به نظر میرسید داعش به سمت بغداد در حال حرکت است. اکنون عراق پایدار است و به نظر میرسد داعش تحت کنترل قرار گرفته است. بنابراین سوال این است که چگونه میتوان عراق را این بار به درستی مدیریت کرد.
این موضوع اهمیت دارد زیرا آمریکا از زمان جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ در عراق در حال جنگ بوده است. نیروهای آمریکایی در سال ۱۹۹۰ به عربستان سعودی اعزام شدند تا بخشی از یک ائتلاف برای بیرون راندن صدام حسین از کویت باشند.
نیروهای آمریکایی برای مدتی در شمال عراق باقی ماندند و همچنین در دهه ۱۹۹۰ مناطق پرواز ممنوع را اجرا کردند. در سال ۲۰۰۳، آمریکا رهبری یک حمله برای سرنگونی صدام حسین را بر عهده داشت. آنچه پس از آن آمد، سالها شورش و خروج آمریکا در سال ۲۰۱۱ بود. اکنون ما شاهد پایان یک چرخه جدید هستیم.
عراق میخواهد پس از خروج، یک شراکت دوجانبه بهتر با آمریکا بسازد. نخستوزیر عراق، علی الزیدی، در ماههای اخیر از حمایت کاخ سفید برخوردار بوده است. رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، با تلاشهای نخستوزیر پیشین عراق، نوری المالکی، برای کسب این مقام پس از انتخابات عمومی نوامبر ۲۰۲۵ مخالف بود. الزیدی به عنوان یک گزینه مصالحهای انتخاب شد و کاخ سفید او را در ماه ژوئیه خوشآمد گفت؛ او در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر با ترامپ دیدار کرد.
ترامپ در تاریخ ۳۰ سپتامبر از خروج تمجید کرد. او نوشت: “امروز خوشحالم که اعلام کنم آخرین نیروهای آمریکایی عراق را ترک میکنند! این مدت طولانی بوده است و تصمیمگیریهای بسیار بدی ما را در ابتدا به این باتلاق کشاند، اما به زودی، این بخشی از تاریخ خواهد بود.” او همچنین از الزیدی حمایت کرد.

استراتژی جدید آمریکا در عراق؟ عراق و سوریه هر دو اهمیت دارند
سرمایهگذاری ایالات متحده در رهبر جدید بغداد بخشی از یک سیاست بزرگتر است. سفیر ایالات متحده در ترکیه، تام باراک، همچنین به عنوان نماینده ایالات متحده در سوریه و عراق فعالیت میکند.
این امر به هماهنگی سیاست ایالات متحده در این دو کشور کلیدی کمک میکند. ترامپ همچنین از رئیسجمهور سوریه، احمد الشراعه، حمایت کرده است، پس از دیداری که اوایل دوره دوم ترامپ در سال ۲۰۲۴ انجام شد. داعش هر دو عراق و سوریه را تحت تأثیر قرار داد و ایالات متحده نیروهایی را به هر دو کشور اعزام کرد. اکنون نیروهای ایالات متحده از هر دو کشور خارج شدهاند. منافع ایالات متحده ایجاب میکند که هر دو کشور پایدار بمانند و از تکرار مشکلات دو دهه گذشته جلوگیری شود.
عراق چالشهای متفاوتی نسبت به سوریه دارد. عراق در مرز ایران قرار دارد و میلیشیاهای تحت حمایت ایران در عراق بسیار قدرتمند هستند. این میلیشیاها بخشی از یک نیروی شبهنظامی دولتی به نام نیروهای بسیج مردمی هستند.
زیدی قول داده است که میلیشیاها را تا ژوئن ۲۰۲۷ تحت کنترل دولت درآورد. گزارشها در عراق نشان میدهد که زیدی گفته است که پنج میلیشیا توافق کردهاند که سلاحهای خود را تحویل دهند. با این حال، چندین میلیشیا قدرتمند توافق نکردهاند. از جمله کسانی که امتناع کردهاند، کتائب حزبالله است، میلیشیا که به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران نزدیک است. کتائب حزبالله مسئول حملهای با پهپاد بود که در ژانویه ۲۰۲۴ سه عضو خدماتی آمریکایی را کشت. این گروه همچنین به عربستان سعودی حمله کرده است.
کنترل گروههایی مانند کتائب حزبالله کلیدی برای جلوگیری از تحت تأثیر قرار گرفتن بیشتر عراق توسط ایران است. درگیری ایالات متحده و اسرائیل با ایران که از فوریه آغاز شد، همچنین منجر به انجام بیش از ۱۰۰۰ حمله پهپادی و موشکی توسط ایران در عراق شد. بیشتر این حملات به منطقه کردستان هدف قرار گرفت. همچنین ۶۰۰ حمله به تأسیسات ایالات متحده در سراسر عراق انجام شد.
Iraq as the Frontline
این نشان میدهد که ایران چگونه تلاش کرده است تا جنگ کنونی را به عراق گسترش دهد و عراق را به جبههای تبدیل کند.
این امر منعکس کننده سیاست ایران در تنگه هرمز، یمن و سایر مناطق است. ایران تلاش کرده است تا منطقه را ملتهب کند و خط مقدم درگیری را گسترش دهد.
جلوگیری از آسیب بیشتر ایران در عراق اهمیت دارد. در بسیاری از موارد، ایران به تأسیسات دیپلماتیک ایالات متحده حمله کرده است. نیروهای ایالات متحده در عراق deterrent مؤثری نبودند. با این حال، حمایت ایالات متحده از منطقه کردستان و توانایی تأمین دفاع هوایی در حفاظت در برابر حملات ایران بسیار مفید بود.
درست کردن عراق در این بار به معنای ادامه حمایت از منطقه کردستان، که یک منطقه خودمختار است، و همچنین اطمینان از این است که بغداد احساس قدرت کند تا شبهنظامیان را کنترل کند. بغداد نشان داده است که مایل است علیه نمایشهای ضد آمریکایی اقدام کند. به عنوان مثال، پس از اینکه پرچمهای آمریکایی توسط یک شبهنظامی در اول اکتبر لگد مال شد، عراق این حادثه را محکوم کرد و قول داد که مرتکبان را دستگیر کند.
علاوه بر کنترل شبهنظامیان و ادامه حمایت ایالات متحده از بغداد و منطقه کردستان، سیاستهای دیگری نیز وجود دارد که میتواند به عراق کمک کند. بغداد در تلاش است تا نفت بیشتری را از طریق سوریه صادر کند و همچنین یک خط لوله از کرکوک به سوریه را تعمیر کند.
علاوه بر این، عراق در حال واردات بنزین از سوریه است. این کریدور اقتصادی جدید در حال حاضر برخی از شرکتهای آمریکایی را در دو طرف مرز جذب کرده است. ادامه این روند اهمیت دارد.
منطقه بیابانی عراق و سوریه نزدیک تنف و البوکمال، نقاط مرزی در غرب عراق، مناطقی بودند که در دهه گذشته داعش در آنجا حضور داشت. نیروهای ایالات متحده به معکوس کردن این وضعیت و شکست داعش کمک کردند.
با این حال، بدون نیروهای ایالات متحده در تنف، جایی که از ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ مستقر بودند، ممکن است یک خلأ قدرت ایجاد شود. مسیرهای تجاری انرژی به معنای سرمایهگذاری بیشتر و امنیت بیشتر خواهد بود.
یک جبهه مهم دیگر در عراق مرزی است که از اردن به عربستان سعودی و کویت میرسد. همه این کشورها میخواهند عراق پایدار باشد. آنها همچنین خاطرات بدی دارند. عراق در سال ۱۹۹۰ به کویت حمله کرد و روابط سعودی-عراقی تنها به تازگی بهبود یافته است. حملات شبهنظامیان به عربستان سعودی باعث شد ریاض تحت فرماندهی مرکزی ایالات متحده تلافی کند. عربستان سعودی میخواهد ثبات عراقی را ببیند، اما نمیخواهد ببیند که ایران از عراق برای حمله به پادشاهی استفاده کند. این جبههای مهم برای نظارت است.

خلع سلاح شبهنظامیان و اقتدار دولتی
آخرین منطقهای که در عراق نیاز به توجه دارد، منطقه سنجار است. داعش در سال ۲۰۱۴ علیه اقلیت یزیدی نسلکشی انجام داد. داعش در سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ از سنجار بیرون رانده شد. با این حال، این منطقه در طول دهه گذشته ناپایدار باقی مانده است.
ترکیه در این منطقه حملات هوایی انجام داد و هدف آن یک وابسته به حزب کارگران کردستان (PKK) بود.
اکنون، با توافق صلح PKK، به نظر میرسد که ترکیه ممکن است نیروهای خود را از پایگاهی نزدیک به بشیقە در عراق خارج کند و این میتواند تنشها در سنجار را کاهش دهد. امکان بازگشت یزیدیها و سرمایهگذاری در سنجار به تثبیت مرز با سوریه در نزدیکی سنجار کمک خواهد کرد.

چگونه عراق میتواند به جلو حرکت کند
با هم، این چالشها نشان میدهد که عراق هنوز راه طولانی در پیش دارد. رسیدن به هدف خلع سلاح شبهنظامیان در ژوئن ۲۰۲۷ یکی از اولین موانع بزرگ خواهد بود. در ۹ ماه آینده، اتفاقات زیادی میتواند بیفتد. تمرکز بر این که این بار عراق را به درستی پیش ببریم، از طریق دیپلماسی، سرمایهگذاری و سایر روشها، اهمیت زیادی خواهد داشت.

