تنگه هرمز «باز» است، اما محاصره آمریکا همچنان برقرار است. این به چه معناست

صبح روز جمعه، ایران اعلام کرد که به بازگشایی تنگه هرمز، شریان حیاتی تأمین نفت، گاز طبیعی مایع و سایر کالاها از خلیج فارس، توافق کرده است که منجر به کاهش فوری قیمت نفت شد. رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، حمایت خود را از این اقدام اعلام کرد، اما یک شرط اضافه کرد: محاصره دریایی ایالات متحده بر بنادر ایران تا تکمیل یک توافق سیاسی نهایی با ایران برقرار خواهد ماند. ترامپ همچنین این هفته گفت که دور بعدی مذاکرات ایالات متحده و ایران ممکن است در روزهای آینده آغاز شود. اما اگر این مذاکرات به درازا بکشد یا شکست بخورد، ممکن است ارتش ایالات متحده موظف به ادامه این محاصره شود. با توجه به اینکه هنوز بسیاری از مسائل نامشخص است، ما به دنبال پاسخ به سوالات فوری درباره این محاصره هستیم.

محاصره چگونه آغاز شد؟

در تاریخ ۱۲ آوریل، ترامپ اعلام کرد که محاصره دریایی تنگه هرمز پس از ناکامی مذاکرات بین ایران و ایالات متحده در دستیابی به توافق، آغاز شده است. دو روز بعد، دریادار برادلی کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ایالات متحده، اعلام کرد که “محاصره بنادر ایران به طور کامل اجرا شده است.”

پس از اعلام اولیه ترامپ، ارتش ایالات متحده روشن کرد که محاصره‌ای علیه کشتی‌های تمامی کشورها که از بنادر ایران خارج می‌شوند یا به آن وارد می‌شوند، از جمله در خلیج عمان و دریای عرب، اجرا خواهد شد. در تاریخ ۱۷ آوریل، ترامپ گفت که این محاصره “فقط در ارتباط با ایران” برقرار خواهد ماند، هرچند که مشخص نبود آیا این موضوع استراتژی اجرای نظامی را تغییر خواهد داد یا خیر.

آیا ایالات متحده می‌تواند یک محاصره دریایی طولانی‌مدت را حفظ کند؟

بله، ایالات متحده می‌تواند در صورت لزوم این محاصره را برای مدت طولانی‌تری انجام دهد، با پذیرش ریسک برای سایر اولویت‌های استراتژیک. بر اساس گزارش‌های منبع باز، ایالات متحده بیش از ده هزار نیرو و شانزده ناو جنگی—یازده ناوشکن، یک ناو هواپیمابر، یک کشتی جنگی ساحلی و سه کشتی حمله آمفیبی—برای حمایت از این محاصره مستقر کرده است. در حال حاضر، این محاصره ۱۵ درصد از کل ناوگان نیروی دریایی ایالات متحده را شامل می‌شود. گفته می‌شود که این کشتی‌ها با بیش از صد جنگنده، وسایل نقلیه خودران بدون سرنشین، هواپیماهای اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی (ISR) و تانکرها پشتیبانی می‌شوند.

ایالات متحده یک فرآیند مدیریت نیروی پویا دارد که امکان جابجایی سریع نیروها در سراسر جهان را فراهم می‌کند. به طور نظری، کشتی‌های اختصاص یافته به دفاع از میهن، بازدارندگی چین یا سایر مأموریت‌های جهانی می‌توانند با ریسک برای آن مأموریت‌ها مجدداً تخصیص یابند. برنامه دفاع پیشرفته مرکز اسکاکرافت به‌روزرسانی‌های هفتگی درباره اینکه چگونه عملیات خشم حماسی (Epic Fury) در حال حاضر نیروها و دارایی‌های ایالات متحده را در سایر نقاط جهان تحت فشار قرار داده است، ارائه داده است و احتمالاً این محاصره مشکل را با تأثیرات نزدیک‌مدت و بلندمدت بر آمادگی نظامی تشدید خواهد کرد.

ایالات متحده چگونه محاصره را اجرا خواهد کرد؟

ایالات متحده نیروهای خود را در خارج از خلیج فارس و تنگه هرمز مستقر کرده و از فاصله دور محاصره را اجرا خواهد کرد، زیرا می‌تواند کشتی‌های خروجی از بنادر را از دور نظارت کند در حالی که از دریاهای عربی یا مدیترانه فعالیت می‌کند. نیازی به ارسال کشتی‌های نیروی دریایی از طریق تنگه یا به داخل خلیج برای اجرای محاصره نیست. این امر به طور قابل توجهی خطر را کاهش می‌دهد، زیرا نیروها نه در معرض خطر برخورد با مین قرار دارند و نه آسیب‌پذیر به همان دارایی‌های ایرانی هستند که بزرگ‌ترین خطر برای نیروهای ایالات متحده در طول جنگ تا کنون بوده‌اند: موشک‌ها، پهپادها و قایق‌های تهاجمی سریع.

محاصره‌ها عمدتاً از طریق عملیات‌های بازدید، سوار شدن، جستجو و ضبط (VBSS) اجرا می‌شوند که می‌توانند به ترتیب توسط نیروی دریایی، سپاه تفنگداران دریایی و گارد ساحلی انجام شوند. تفاوت‌های مهمی بین این خدمات وجود دارد. نیروی دریایی VBSS بدون مقاومت را انجام می‌دهد، به این معنی که عملیات‌هایی که کشتی‌ها همکاری می‌کنند و/یا به طور فعال مقاومت نمی‌کنند. واحدهای اکتشافی دریایی (MEUs) — که یکی از آن‌ها در حال حاضر در منطقه است و گزارش شده که واحد دیگری در پایان ماه به آن ملحق می‌شود — می‌توانند قابلیت‌هایی برای انجام عملیات‌های VBSS با مقاومت فراهم کنند. در نهایت، این محاصره ممکن است شامل عناصر گارد ساحلی بر روی کشتی‌های نیروی دریایی و سپاه تفنگداران دریایی باشد، زیرا آن‌ها قابلیت‌های اجرای قانون خارج از عنوان 10 کد ایالات متحده را دارند که governs سایر خدمات است. با این حال، تا کنون گزارشی در این زمینه وجود ندارد.

یک عملیات VBSS با ارتباط رادیویی آغاز می‌شود. در یک کنفرانس خبری در تاریخ 16 آوریل، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح، توضیح داد که نیروهای ایالات متحده، عمدتاً بر روی ناوشکن‌ها، هشدارهایی را زمانی که یک کشتی سعی می‌کند خط محاصره را رد کند، ارسال می‌کنند و در صورت عدم بازگشت کشتی، اعلام توقیف و ضبط می‌کنند. این هشدارها سیزده بار از زمان آغاز محاصره تا صبح 16 آوریل صادر شده و هیچ موردی گزارش نشده است که نیاز به سوار شدن نیروهای ایالات متحده بر روی یک کشتی پس از این هشدارهای اولیه باشد.

برای سوار شدن به یک کشتی، ملوانان و تفنگداران دریایی ایالات متحده ممکن است یا با قایق‌های لاستیکی جنگی یا با هواپیماهای حمل و نقل، به ویژه اوسپری‌ها، نزدیک شوند و از طریق طناب‌های سریع بر روی کشتی‌ها فرود بیایند. کین تأکید کرد که تاکتیک‌های آموزش‌دیده سوار شدن نظامی ایالات متحده شامل مجموعه‌ای از “گزینه‌های افزایش نیرو” است، مانند شلیک‌های هشداردهنده.

خطرات چیست؟

تشدید. یکی از خطرات این است که ایران به نیروهای ایالات متحده یا کشورهای خلیج فارس در پاسخ به محاصره حمله کند. تا کنون، ایران از تلافی خودداری کرده و به نظر می‌رسد که مایل به شرکت در مذاکرات است، به‌ویژه با اعلامیه ۱۷ آوریل خود مبنی بر اینکه اجازه می‌دهد حمل و نقل در مسیرهای تعیین‌شده توسط ایران از سر گرفته شود. اما این حوزه‌ای است که باید با دقت زیر نظر قرار گیرد زیرا تاریخ انقضای آتش‌بس ۲۲ آوریل نزدیک می‌شود.

عملیات VBSS. این عملیات‌ها خطرناک هستند. در ژانویه ۲۰۲۴، دو نیروی دریایی SEAL ایالات متحده در حین یک عملیات سوار شدن در سواحل سومالی غرق شدند. علاوه بر این، گروه سوار شدن کوچک است، در فضایی محدود عمل می‌کند و ممکن است با مقاومت خصمانه مواجه شود. تا به امروز هیچ عملیات VBSS انجام نشده است زیرا کشتی‌ها انتخابی که کین آن را “انتخاب عاقلانه” نامید، برای رعایت محاصره انجام می‌دهند.

پارامترهای قانونی. پایه قانونی برای یک محاصره بسیار پیچیده است، نه تنها به این دلیل که انواع مختلفی از محاصره‌ها وجود دارد، بلکه به این دلیل که آن‌ها اهداف مختلفی را دنبال می‌کنند و به پایه‌های قانونی متفاوتی وابسته هستند. راهنمای فرماندهی در مورد حقوق عملیات دریایی، که به‌طور مشترک توسط نیروی دریایی ایالات متحده، سپاه تفنگداران دریایی و گارد ساحلی منتشر شده، محاصره و معیارهایی که باید رعایت شود را تعریف می‌کند. یک محاصره باید توسط دولت متخاصم—در اینجا ایالات متحده—برقرار شود و شامل جزئیاتی درباره زمان شروع، مکان و دوره مهلت باشد. دولت اجرایی همچنین باید به تمام دولت‌های تحت تأثیر اطلاع‌رسانی کند. علاوه بر این، یک محاصره باید مؤثر باشد، یعنی نیروها باید قادر به اجرای محاصره باشند، در غیر این صورت محاصره‌ای غیرقانونی و کاغذی خواهد بود. این محاصره باید بی‌طرف باشد و علیه کشتی‌های تمام ملل، از جمله کشتی‌های خودی، اجرا شود. و باید محدودیت‌های واضحی داشته باشد؛ به عنوان مثال، نمی‌تواند دسترسی به بنادر و سواحل بی‌طرف را محدود کند یا تنها هدفش گرسنگی دادن به یک جمعیت باشد.

حقوق بین‌الملل یک محاصره را به عنوان یک عمل جنگی می‌داند که زمانی قانونی تلقی می‌شود که شرایط خاصی از جمله اطلاع‌رسانی، مؤثر بودن، بی‌طرفی و سایر الزامات مطرح شده در بالا را رعایت کند. علاوه بر این، هر محاصره باید با حقوق بشر بین‌المللی (IHL) و اصول نیاز نظامی، تمایز و تناسب آن مطابقت داشته باشد. اگر یک جمعیت غیرنظامی از نظر غذا، دارو یا سایر تأمینات ناکافی باشد، IHL از طرف محاصره‌کننده می‌خواهد که اجازه عبور آزاد کمک‌های بشردوستانه را بدهد.

شرکای متحد. محاصره ممکن است روابط بین ایالات متحده و متحدان و شرکای آن را بیشتر تحت فشار قرار دهد. تا کنون، هیچ متحد یا شریک ایالات متحده به جز اسرائیل به‌طور علنی از محاصره حمایت نکرده است، در حالی که متحدان ناتو و استرالیا به‌طور صریح از شرکت در آن خودداری کرده‌اند و ژاپن و کره جنوبی مواضع دقیقی را ابراز کرده‌اند که به حمایت از محاصره متعهد نمی‌شوند.

آمادگی نظامی ایالات متحده. ناو هواپیمابر USS George H.W. Bush در حال حرکت به سمت منطقه است. پس از رسیدن، ۷۵ درصد از تمام ناوهای موجود ایالات متحده به عملیات Epic Fury اختصاص خواهند یافت، علاوه بر ۶۶ درصد از کشتی‌های جنگی ساحلی موجود با بسته‌های مأموریت مقابله با مین، ۵۰ درصد از کشتی‌های MCM کلاس Avenger موجود و ۷۵ درصد از E-3 Sentry AWACS موجود. با مصرف این دارایی‌ها، این محاصره خطر عملیاتی بیشتری در سایر جبهه‌ها ایجاد خواهد کرد و بر آمادگی بلندمدت تأثیر خواهد گذاشت.

برای مثال، در ۱۵ آوریل، ناو هواپیمابر USS Gerald R. Ford رکورد استقرار پس از ویتنام را شکست و به ۲۹۶ روز در دریا رسید. گروه آماده‌باش آمفیبی USS Tripoli و واحد اکتشافی تفنگداران دریایی (ARG/MEU)—که یکی از تنها سه واحد قابل استقرار در موجودی ایالات متحده است—برای عملیات در منطقه هند-پاسیفیک در نظر گرفته شده است اما به جای آن به خاورمیانه فرستاده شده است. ممکن است به زودی یک ARG/MEU دوم به رهبری USS Boxer به آن ملحق شود. تحت شرایط فعلی نگهداری و آموزش، استقرار ARG/MEU USS Boxer افزایش قابلیت‌های ایالات متحده است که در آینده محدودیت‌هایی را ایجاد می‌کند و مانع از دستیابی ایالات متحده به یک برنامه پایدار و آماده برای داشتن سه ARG/MEU با پست‌های پیشرفته می‌شود که بتوانند به سرعت به بحران‌ها پاسخ دهند.

فشار بر نیروها با مسیرهای طولانی‌تر انتقال که کشتی‌ها باید طی کنند، تشدید می‌شود. در حالی که کشتی‌هایی که از سواحل شرقی ایالات متحده خارج می‌شوند معمولاً از طریق دریای مدیترانه و دریای سرخ عبور می‌کنند، گروه ضربت ناو USS George H.W. Bush در حال حاضر از طریق دماغه امید نیک به سمت منطقه در حال حرکت است، زیرا حوثی‌ها دریای سرخ را در معرض خطر قرار داده‌اند. این استقرارهای طولانی و افزایش قابلیت‌ها تأثیرات زنجیره‌ای و بلندمدتی بر نگهداری، آموزش و چرخه‌های استقرار در سراسر خدمات دارد.