ترکیه در ۱۳ نوامبر پیمان دفاع متقابل با قطر امضا کرد که بر پیمان مکه و تفاهمنامهٔ بدر افزوده میشود. پایگاههای خارجی آنکارا و گسترش اتحادها واشینگتن را کنار میگذارند، پرسشهایی دربارهٔ بند هشتم برای ناتو مطرح میکنند و آزمون میگیرند که آیا این اتحاد قادر است عضوی را که خارج از سازوکارهایش رهبری میکند، مدیریت کند.
پیمانهای دفاعی جدید ترکیه امنیت خلیج را بازتعریف میکنند
در تلاش مداوم برای تنوعبخشی خارج از چارچوب ناتو، ترکیه در تاریخ November 13 یک قرارداد دفاعی متقابل با قطر امضا کرد. این دو پس از برگزاری مذاکرات دوجانبه که شامل چهار توافق اضافی در زمینه تجارت، آموزش، حمایت از مصرفکننده و همکاری دیپلماتیک بود، این قرارداد را به امضاء رساندند.
متن پیمان دفاعی هنوز منتشر نشده است. با این حال، آنکارا و دوحه یک بیانیه مشترک منتشر کردند که «هدف تقویت دفاع جمعی و ترویج امنیت و ثبات منطقهای» و ارائه «موضعی متحد در مواجهه با هر حمله مسلحانه خارجی که هر یک از طرفین یا هر دو را هدف قرار دهد» را توضیح میدهد. این موضع بر شراکت دفاعی موجود ترکیه و قطر مبتنی است که شامل ترتیبات پایگاهداری، همکاری در صنعت دفاعی و تمرینات مشترک میشود. این توافق همچنین به تلاشهای اخیر ترکیه برای ترویج ساختارهای همگرایی منطقهای که ایالات متحده را مستثنی میکنند، شتاب میبخشد.

گسترش نظامی ترکیه در خارج زمینهای برای پیمانهای جدید فراهم میکند
ترکیه در سال 2015 پایگاه طارق بن زیاد را در قطر تأسیس کرد و در سال 2019 پایگاه خالد بن ولید را در قطر افتتاح کرد. پایگاه دوم محل استقرار یک فرماندهی ترکیبی مشترک نیرو و تا 5,000 نیروی ترک است. بزرگترین تأسیسات خارج از کشور ترکیه کمپ Turksom در سومالی است که در سال 2017 افتتاح شد.
ترکیه اوایل سال 2026 جنگندههای F-16 ساخت آمریکا را به سومالی اعزام کرد و گزارش شده است که در شمال موگادیشو در حال ساخت یک تأسیسات فضایی و موشک بالستیک است. همزمان که ترکیه به گسترش حضور خود در آفریقا ادامه میدهد، آنکارا یک هیئت عالی دریایی به پورت سودان اعزام کرد «برای ارزیابی تأسیسات ساخت و تعمیر کشتیهای نظامی»، طبق یک گزارش خبری. ترکیه همچنین حضور نظامی قوی در عراق و سوریه حفظ کرده است، که یاشار گولر وزیر دفاع ترکیه در اکتبر اظهار داشت که این حضور تا زمان نامعلومی ادامه خواهد داشت.
ترکیه رهبری ترویج توافقهای دفاعی بهاستثناء واشینگتن را برعهده میگیرد
همزمان با تضعیف محور منطقهای ایران، ترکیه آغاز به تحکیم ائتلافی از کشورهای همنظر در منطقه کرده است. پیمان دفاع متقابل با قطر تنها یک نمونه است. ترکیه در ماه اوت پیمانی مشابه با عربستان سعودی و پاکستان امضا کرد که سهجانبه را «به تقویت امنیت جمعی آنها» متعهد میسازد. پارلمان ترکیه اوایل این ماه آنچه را که به پیمان مکه معروف است تصویب کرد. دومین پیمان با قطر میتواند قویتر باشد با توجه به همکاریهای غیردفاعی عمیقتری که از قبل بین آنکارا و دوحه وجود دارد.
پیمانهای دفاعی جدید ترکیه اتحاد ناتو را میسنجد
توافق مکه را یادداشت تفاهم بدر (Badr MOU) دنبال کرد که در اکتبر توسط ترکیه، پاکستان، قطر و اندونزی امضا شد. یادداشت تفاهم بدر با هدف «تسهیل همکاری و یکپارچگی» بین چهار امضاکننده در حوزههای تولید، تحقیق و توسعه، و آموزش فنی تنظیم شده است. هر دو توافقنامه نشاندهنده بلندپروازیهای ترکیه برای ربودن رهبری منطقهای از ایالات متحده هستند.

واشنگتن باید شفافیت در مورد توافقهای جدید را درخواست کند
وزارت امور خارجه ایالات متحده باید از ترکیه طلب کند محتوای توافق دفاعیاش با قطر و نیز یادداشت تفاهم بدر را افشا کند تا معلوم شود آیا مفاد آنها با تعهدات پیمانی ترکیه نسبت به اتحاد ترانسآتلانتیک مغایرت دارد یا خیر. ماده 8 معاهده ناتو مقرر میدارد که کشورهای عضو متعهد میشوند «وارد هیچ تعهد بینالمللیای نشوند که با» این معاهده در تضاد باشد. بنابراین ایالات متحده و ناتو حق دارند بدانند آیا تعهداتی که ترکیه خارج از اتحاد میپذیرد میتواند ناتو را در معرض تعارضاتی قرار دهد که برخلاف منافع آن است یا الزاماتی ایجاد کند که با بند دفاع جمعی ماده 5 معاهده در تضاد باشد.

