تسلط تایوان در تولید نیمه‌رسانا، تولید سرور و سخت‌افزار پیشرفته به محور رقابت‌پذیری هوش مصنوعی آمریکا تبدیل شده است و شراکت راهبردی‌ای ایجاد کرده که نوآوری، تاب‌آوری زنجیره تأمین و همکاری فناوری دموکراتیک را پشتیبانی می‌کند.
چرا تایوان اهمیت دارد
ایالات متحده و چین در یک رقابت جهانی قفل شده‌اند تا تعیین کنند چه کشوری حاکم بر هوش مصنوعی خواهد بود و اینکه آیا دمکراسی‌ها یا استبدادها استانداردها و ارزش‌های عصر دیجیتال جدید را تعیین خواهند کرد. ایالات متحده در سطح پیچیدگی و قدرت مدل‌های هوش مصنوعی خود پیشتاز جهان است، و پایه نوآوری و سرمایه‌گذاری آن در پژوهش و توسعه بی‌نظیر باقی مانده است.
اما رقابت بر سر هوش مصنوعی فراتر از مدل‌سازی محض است. این رقابت شامل یک اکوسیستم فناوری است که تولید برق، سرورها و پیاده‌سازی در کاربردهای دنیای واقعی را در بر می‌گیرد. جنسن هوانگ، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل انویدیا، صنعت هوش مصنوعی را مانند یک کیک پنج‌لایه توصیف کرده است که انرژی در پایه آن قرار دارد و تراشه‌ها، زیرساخت، مدل‌ها و کاربردها در بالای آن هستند. برای پیروزی در مسابقه هوش مصنوعی با چین، ایالات متحده نیاز دارد در هر یک از این لایه‌ها برتری را حفظ یا ایجاد کند. و برای انجام این کار، ایالات متحده به تایوان نیاز دارد.
تایوان بیش از 90 درصد پیشرفته‌ترین نیمه‌رساناهای جهان را تولید می‌کند، که آن را برای صنعت هوش مصنوعی ایالات متحده غیرقابل جایگزین می‌سازد. شرکت‌های تایوانی همچنین حدود 90 درصد سرورهایی را که اقتصاد جهانی هوش مصنوعی را تأمین انرژی می‌کنند مونتاژ می‌کنند. با نقاط قوت تکمیلی در تولید و طراحی به ترتیب، تایوان و ایالات متحده شراکتی متقابلاً تقویت‌کننده در هوش مصنوعی ساخته‌اند که پایه رهبری ایالات متحده در این بخش بوده است. در کنار کشورهای دموکراتیکی در سراسر جهان که نمی‌خواهند برای نیازهای فناوری خود به چین متکی باشند، همکاری ایالات متحده و تایوان همچنین امکان ایجاد یک زنجیره تأمین امن هوش مصنوعی را فراهم کرده است.
ساختن اکوسیستم فاوندر‌ی
برخی از سیاست‌گذاران در ایالات متحده تایوان را مقصر برون‌سپاری تولید نیمه‌رساناهای آمریکا دانسته‌اند. اگرچه درست است که ایالات متحده دیگر سهمی به اندازه نیمه قرن بیستم از تولید جهانی تراشه‌ها ندارد، این روایت داستان بزرگ‌تر را مخدوش می‌کند.
تایوان صنعت نیمه‌رسانای ایالات متحده را تضعیف نکرده است. در عوض، تایوان برای حفظ برتری فناورانه ایالات متحده حیاتی بوده است. با ایجاد یک جایگاه در تولید پیشرفته و مدیریت زنجیره تأمین، تایوان می‌تواند به ایالات متحده کمک کند تا برتری خود در نوآوری و پژوهش و توسعه را حفظ کند. همان‌طور که اهمیت مسابقه هوش مصنوعی افزایش می‌یابد، تایپه و واشنگتن—و بقیه جهان دموکراتیک—نیاز خواهند داشت تا برای پیروزی با یکدیگر همکاری کنند.
کارخانجات بنیان‌گذاری
اول و مهم‌تر از همه، هوش مصنوعی بر دسترسی به نیمه‌هادی‌های پیشرفته متکی است. از دهه ۱۹۵۰ تا دهه ۱۹۷۰، ایالات متحده کل صنعت چیپ را از طراحی تا تولید تحت سلطه داشت. همان‌طور که مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی اشاره می‌کند، «ایالات متحده صنعت نیمه‌هادی مدرن را خلق کرد و به‌طور تاریخی در توسعه این فناوری پیشتاز بوده است.»
اما با پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر شدن ساخت تراشه‌ها، صنعت بیشتر تخصصی شد. اگرچه سیلیکون ولی رهبری قوی خود در طراحی تراشه را حفظ کرد، اما ظرفیت‌های تولید را به شرق آسیا برون‌سپاری کرد. امروز که واشینگتن در تلاش است تولید را احیا کند، درک منابع این جابجایی برای تعیین مؤثرترین راه بازسازی ظرفیت ایالات متحده ضروری است.
در واقع، صنعت نیمه‌هادی تایوان محصول همکاری ایالات متحده و تایوان بود. با آغاز جهانی‌سازی و گسترش تجارت آزاد از دهه 1970، شرکت‌های آمریکایی تلاش‌های خود را برای برون‌سپاری تولید تراشه به شرکای خارجی تسریع کردند. دولت تایوان که در پی ارتقاء به زنجیره ارزش جهانی بود، مؤسسه پژوهش فناوری صنعتی را برای پرورش شرکت‌های فناوری نوپا و هدایت تحقیق و توسعه به صنایع تأسیس کرد؛ از ایالات متحده مجوزهای فناوری خرید؛ و پارک علمی هسین‌چو را در شمال‌غربی تایوان ساخت.
تایوان همچنین به آموزش و تعلیم مهندسان سرمایه‌گذاری چشمگیری کرد. با توسعه صنعت نیمه‌هادی، شرکت‌های بزرگ فناوری تایوانی مانند TSMC عملیات خود را گسترش دادند و شمار بی‌شماری از شرکت‌های کوچک و متوسط در زنجیره‌های تأمین مشارکت کردند، و چرخه‌ای فضیلت‌ساز ایجاد کردند که کارآفرینی را تشویق، مقررات و استانداردها را تقویت و همکاری بین‌المللی را ترویج کرد.
همکاری به‌جای رقابت
نتیجه یک اکوسیستم صنعتی تخصصی، مشارکتی و دشوار برای تکرار بود. این اکوسیستم ایالات متحده را آزاد گذاشت تا آنچه را بهترین انجام می‌دهد انجام دهد: طراحی تراشه‌های بسیار پیچیده. سرمایه‌گذاری تایوان در تولید نه تنها هزینه فناوری آمریکایی را کاهش داد؛ بلکه به این معنا بود که هرچه سیلیکون ولی تصور می‌کرد، تایوان به‌سرعت قادر به ساخت آن بود.
بنابراین موفقیت تایوان به‌عنوان یک قدرت نیمه‌هادی هرگز به‌قیمت ایالات متحده نبوده است. در عوض، این موفقیت بر پایه دهه‌ها همکاری، تقسیم کار و اعتماد متقابل بین واشینگتن و تایپه استوار بوده است. امروز ایالات متحده همچنان در نوآوری، طراحی و تحقیق و توسعه در حوزه نیمه‌هادی پیشتاز جهان است، در حالی که تایوان در رأس تولید پیشرفته، بسته‌بندی و یکپارچه‌سازی زنجیره تأمین قرار دارد. شرکت‌های فناوری آمریکایی مانند Nvidia، Apple و Qualcomm به بخش تولیدی تایوان نیاز دارند تا ایده‌های خلاقانه‌شان را به محصولات قابل استفاده تبدیل کنند. تایوان به‌جای جایگزینی ایالات متحده، امکان دسترسی نوآوری آمریکایی به بازارهای جهانی را فراهم می‌کند.
با این حال، تایوان عزم واشنگتن برای تقویت تولید داخلی نیمه‌هادی را درک می‌کند و آماده است از آن تلاش حمایت کند. TSMC متعهد شده است که 265 میلیارد دلار در کارخانه‌های ساخت نیمه‌هادی در آریزونا سرمایه‌گذاری کند. بیش از 20 شرکت تایوانی دیگر نیز میلیاردها دلار در اکوسیستم نیمه‌هادی ایالات متحده سرمایه‌گذاری کرده‌اند و در نتیجه اشتغال ایجاد و ظرفیت تولید در ایالات متحده را گسترش داده‌اند.
برای تایوان، این سرمایه‌گذاری‌ها همکاری زنجیره تأمین موجود با ایالات متحده را تقویت می‌کند. آنها هنگامی که اکوسیستم نیمه‌هادی ایالات متحده رشد کند اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد، زیرا ایالات متحده برای توسعه پایدار صنعت خود نیاز خواهد داشت به دانش و شبکه تأمین‌کنندگان و مهندسان تایوان که طی دهه‌ها ساخته شده است تکیه کند. هیچ تناقضی بین آنچه برای ایالات متحده خوب است و آنچه برای تایوان خوب است وجود ندارد: با ادامه افزایش تقاضا برای تراشه‌ها، هر دو طرف از تعمیق همکاری و اشتراک‌گذاری تخصص و امنیت زنجیره تأمین سود می‌برند.
زنجیره تأمین هوش مصنوعی فراتر از تراشه‌ها
قدرت سخت‌افزاری
شراکت ایالات متحده و تایوان فراتر از تراشه‌ها گسترده است. ایالات متحده دارای پلتفرم‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات ابری پیشرو در جهان در زمینه هوش مصنوعی است؛ تایوان بزرگ‌ترین سازنده سرورهای هوش مصنوعی است که این پلتفرم‌ها بر روی آنها اجرا می‌شوند. شرکت‌های تایوانی مانند Foxconn که حدود 40 درصد از بازار جهانی سرورهای هوش مصنوعی را در اختیار دارد، و Quanta Computer که سرورهای هوش مصنوعی با چگالی بالا و زیرساخت برای ارائه‌دهندگان خدمات ابری می‌سازد، محصولات و قطعات ضروری را تولید می‌کنند که عملیات شرکت‌های بزرگ فناوری ایالات متحده از جمله Alphabet، Amazon و Meta را پشتیبانی می‌کند.
ایالات متحده می‌تواند ظرفیت تولید مرتبط با هوش مصنوعی خود را گسترش دهد، اما رسیدن به مقیاس، شبکه‌های تأمین‌کنندگان، تخصص مهندسی و قابلیت‌های تولیدی صنعت موجود تایوان سال‌ها طول خواهد کشید. برای تایوان بسیار آسان‌تر و ارزان‌تر است که زیرساختی را تولید کند که امکان استقرار سریع و در مقیاس تراشه‌ها و پلتفرم‌های طراحی‌شده در ایالات متحده را فراهم می‌آورد. حتی اگر ایالات متحده ظرفیت تولید داخلی خود را به‌طور چشمگیری افزایش دهد، تنها قادر خواهد بود بخش کوچکی از آنچه برای همگامی با تقاضای هوش مصنوعی لازم است تولید کند.
از مدل‌ها تا کاربردها
مرحله بعدی رقابت در زمینه هوش مصنوعی بر سر نحوه به‌کارگیری این فناوری در جهان واقعی خواهد بود. ایالات متحده و چین در رقابتی قرار خواهند گرفت تا هوش مصنوعی را با ربات‌ها، پهپادها و سایر سامانه‌های دفاعی ادغام کنند، و همچنین آن را در تولید، مراقبت‌های بهداشتی و حمل‌ونقل وارد سازند. در واقع، این فرایند از پیش به‌خوبی در جریان است: تاکسی‌های رباتیک، برای مثال، اکنون در شهرهایی مانند San Francisco و Shenzhen فعالیت می‌کنند، و شرکت‌های حاضر در چین و ایالات متحده برای رهبری در این بخش رقابت می‌کنند.
در کاربرد فناوری هوش مصنوعی، نقاط قوت تایوان مکمل نقاط قوت ایالات متحده نیز هستند. صنایع نیمه‌هادی، تجهیزات مخابراتی و ماشین‌آلات دقیق این جزیره دقیقاً همان‌هایی هستند که برای ساخت سامانه‌های فیزیکی قابل استفاده از مدل‌های آمریکایی نیاز خواهند بود.
شرکت‌های تایوانی مانند Thunder Tiger در حال حاضر در حال توسعه پهپادهای دفاعی مبتنی بر هوش مصنوعی هستند که پتانسیل رو به رشد ترکیب هوش مصنوعی، مهندسی دقیق و الکترونیک پیشرفته در کاربردهای غیرنظامی و نظامی را نشان می‌دهد. همان‌طور که هوش مصنوعی از یک فناوری صرفاً دیجیتال به مولفه‌ای ضروری در کارخانه‌ها، ربات‌ها و وسایل نقلیه تبدیل می‌شود، پایگاه تولید سخت‌افزار پیشرفته تایوان برای ایالات متحده ارزشمندتر خواهد شد.
زنجیره تأمین هوش مصنوعی و همکاری دموکراتیک
در یک تیم
با شدت گرفتن رقابت در حوزه هوش مصنوعی، این رقابت همچنین به میدان ارزش‌ها، مدیریت داده و اعتماد تبدیل خواهد شد. اگر ایالات متحده و متحدان و شرکای دموکراتیک آن خواهان حفظ پیشتازی در فناوری هستند، باید با هم کار کنند تا اکوسیستم‌های هوش مصنوعی امن و قابل اعتمادی را ایجاد کنند که بازتاب‌دهنده اصول آنها باشد.
همکاری در زنجیره تأمین حیاتی خواهد بود زیرا هیچ مکان واحدی نمی‌تواند در هر جنبه از اکوسیستم هوش مصنوعی تسلط یابد. ایالات متحده در نوآوری برتر است و مرکز پلتفرم‌های بزرگ است؛ ژاپن پیشرو در پالایش‌های تخصصی، بازیافت و تحقیق درباره منابع آب‌های عمیق و همچنین در تجهیزات ساخت نیمه‌هادی‌های دقیق است؛ هلند ماشین‌های لیتوگرافی پیشرفته مورد نیاز برای تولید پیشرفته‌ترین تراشه‌ها را تأمین می‌کند؛ و تایوان در ساخت ویفر و بسته‌بندی تخصص دارد. تنها از طریق هماهنگی این کشورها می‌توانند زنجیره‌های تأمین هوش مصنوعی کارآمد و امنی بسازند و در عین حال وابستگی خود به چین در مؤلفه‌های حیاتی را کاهش دهند.
اختلالات بین‌المللی ضرورت همکاری زنجیره تأمین در میان کشورهای دموکراتیک را تقویت کرده است. برای مثال، همه‌گیری COVID-19 ضعف‌های شبکه‌های زنجیره تأمین جهانی را آشکار کرد، درسی که با اختلال در جریان‌های تجاری پس از تهاجم روسیه به اوکراین و افزایش قیمت انرژی در میان بی‌ثباتی در خاورمیانه تقویت شد. در 2025، تایوان ابتکار شراکت زنجیره تأمین نیمه‌هادی دموکراتیک جهانی را برای ساخت مشترک سامانه‌های قابل‌اعتمادی که بتوانند در برابر اختلالات بین‌المللی مقاومت کنند پیشنهاد داد. در این ابتکار، تایوان به دنبال استفاده از همکاری میان کشورهای دموکراتیک برای آغاز عصری جدید از رشد در صنایع مرتبط با تراشه‌های پیشرفته است.
یک شریک راهبردی حیاتی
تایوان برای ایالات متحده در زمینه هوش مصنوعی نیرو تقویت‌کننده است.
تایوان و ایالات متحده قبلاً در همکاری‌های فناورانه پیشرفتی داشته‌اند. گفتگوی مشارکت اقتصادی رفاه ایالات متحده-تایوان، سکوی دوطرفه‌ای که در نوامبر 2020 آغاز به کار کرد، میزبان مذاکرات سطح‌بالا درباره امنیت زنجیره تامین هوش مصنوعی، زیرساخت دیجیتال، مواد معدنی حیاتی، زنجیره‌های تامین پهپاد و استعدادهای فناورانه پیشرفته بوده است. این مبادلات به تکامل همکاری‌های ایالات متحده و تایوان فراتر از روابط سنتی تجاری و اقتصادی کمک کرده و راه را برای ایجاد یک اکوسیستم فناورانه که می‌تواند شرکا و متحدان دموکراتیک را گرد هم آورد هموار ساخته است.
تایوان همچنین آماده است تا استفاده ایمن و اخلاقی از هوش مصنوعی را تضمین کند. ایمنی تنها به ساختار مدل هوش مصنوعی بستگی ندارد بلکه به امنیت و قابلیت اعتماد سخت‌افزاری که مدل روی آن اجرا می‌شود نیز وابسته است—زمینه‌ای که تایوان می‌تواند تخصص خود را در آن اعمال کند. تایوان و ایالات متحده می‌توانند با هم برای افزایش امنیت سایبری، تعیین استانداردهای آزمایشی و ساخت سیستم‌های تولید قابل اعتماد کار کنند تا اطمینان حاصل شود که هوش مصنوعی به‌طور ایمن توسعه می‌یابد و مورد اعتماد ایالات متحده و متحدانش قرار می‌گیرد.
وقتی صحبت از فناوری زیربنایی هوش مصنوعی می‌شود، تایوان دشمن ایالات متحده نیست بلکه قابل‌ترین شریک آن است. در هر لایه از «کیک» هوش مصنوعی، تایوان و ایالات متحده یک همکاری سازنده و دوطرفه مفید را توسعه داده‌اند—و می‌توانند به گسترش آن ادامه دهند.
تایوان یک ضرب‌کننده قدرت برای ایالات متحده در زمینه هوش مصنوعی است: این کشور دارای قابلیت، قابلیت اتکا و ارزش‌هایی است که برای حمایت از جاه‌طلبی‌های فناورانه ایالات متحده لازم است. اگر واشنگتن می‌خواهد در هوش مصنوعی به‌طور مؤثر رقابت کند، تایوان ضروری است.