عادی‌سازی جنگ، کشمکش‌های منطقه‌ای را به سوی جنگ جهانی سوم سوق می‌دهد

چرا عادی‌سازیِ جنگ همه را تهدید می‌کند

در نقطه‌ای از دههٔ گذشته، جهان شروع به پذیرشِ جنگ به‌عنوان امری اجتناب‌ناپذیر کرد. جنگ‌های تجاوزکارانه، از اوکراین تا لبنان تا ایران، در حال افزایش‌اند و وحشت، ویرانی و شبحِ تقابلِ بین‌المللیِ گسترده‌تر را به همراه دارند. دولت‌ها روزبه‌روز جنگ را چیزی می‌دانند که باید برای آن بودجه‌ریزی و آماده‌سازی کنند. هزینه‌های نظامی در حال افزایش است، مسابقات فناورانه و تسلیحاتی تشدید می‌شود، و کشورهای بیشتری در حال بررسی این هستند که آیا باید برای تضمین امنیت خود یک بازدارندگی هسته‌ای کسب کنند یا خیر.

هیچ چیز به‌اندازهٔ عادی‌سازیِ جنگ خطرناک نیست. این عادی‌سازی بازگشت به هنجاری را نشان می‌دهد که برای بیشتر تاریخ بشر پابرجا بود، زمانی که جنگ اصل سازمان‌دهندهٔ اصلی نظام بین‌الملل بود. در آن دوره، درگیری مسلحانه روش طبیعیِ دولت‌ها برای حل اختلافات یا گسترش سرزمین‌شان به‌ضرر همسایگان ضعیف‌تر بود.

[Leer en español aquí.]

اما خرابی عظیمِ جنگ‌های جهانی اول و دوم در نیمهٔ اول قرن بیستم وضعیتِ موجود را غیرقابل‌قبول ساخت. کشورها پشتِ تلاشِ مشترکی قرار گرفتند تا جنگ را از یک ابزار مشروعِ سیاستِ دولتی به عملی ممنوع تبدیل کنند. جنگ‌ها در سال 1945 پایان نیافتند، اما سال‌ها پس از آن به‌طور قاطع توسط جامعهٔ بین‌المللی محکوم می‌شدند.

در دهه‌های اخیر، با این حال، تعهد دولت‌ها به آرمانِ صلح تضعیف شده است. میلیون‌ها نفر در صدها شهر به خیابان آمدند تا با تهاجم به رهبری ایالات متحده علیه عراق در 2003 مخالفت کنند، اما با این وجود جنگ ادامه یافت. این جنگ که بر مقدمات دروغین و نقض حقوق بین‌الملل پایه‌گذاری شده بود، ویرانی را بر عراق تحمیل کرد، بی‌ثباتی منطقه‌ای را تغذیه نمود و خشم و تروریسمِ متوجه کشورهای غربی را برانگیخت. این درگیری همچنین نقطهٔ عطفی بود. از آن پس، پیگیری صلح به‌طور پیوسته از دستورکار بین‌المللی عقب‌نشینی کرده است، در حالی که رقابت‌های ژئوپلیتیکی عمیق‌تر می‌شوند و تلاش‌های چندجانبه‌ای که برای دهه‌ها اعمال جنگ را بازمی‌داشتند، مورد غفلت یا بی‌تفاوتی قرار گرفته‌اند.

در پایان این مسیر، یک جنگ جهانی دیگر در انتظار است—فاجعه‌ای که نظم قرن بیستم برای جلوگیری از آن طراحی شده بود. با وجود آن آیندهٔ تاریک، دولت‌ها باید هنر مخالفت با جنگ را دوباره بیاموزند. این مسئولیت هر کشوری است، از جمله کشور خودِ من، اسپانیا، که باید اقدام مستقیم انجام دهد تا توانایی دیگران در آغازِ جنگ را محدود کند و نهادهای بین‌المللی را که به‌عنوان ضامن‌های صلح عمل می‌کنند تقویت نماید.

موفقیت این پروژه بستگی به چندجانبه‌گرایی گسترده‌ای دارد که من آن را «ماکزیتالریسم» می‌نامم—همکاری‌ای که تا آنجا که ممکن است کشورها را در بر می‌گیرد، به‌جای اینکه محدود به گروه‌های کوچک و موقت باشد. هدف آن این است که جنگ را روزبه‌روز غیرعملی و حتی غیرقابل تصور کند. در سال 2003، معترضان در سراسر اسپانیا شعار می‌دادند «No a la guerra!»—«نه به جنگ!» جهان دیگر نمی‌تواند بار دیگر آنها را نادیده بگیرد.

تشدیدی خطرناک

تلاش‌های بین‌المللی برای رد کردن جنگ به‌عنوان ابزاری از سیاست ملی به دهه‌ها پیش بازمی‌گردد، به پیمان کلگوگ–برایاندر 1928، معاهده‌ای که در پاریس توسط 15 کشور امضا شد و بعدها ده‌ها کشور دیگر به آن پیوستند. این معاهده برای جلوگیری از جنگ جهانی دوم کافی نبود، اما بذری کاشت. وقتی نمایندگان 50 کشور در 1945 در سان‌فرانسیسکو گرد هم آمدند تا سازمان ملل متحد را ایجاد کنند، روح و اصول کلگوگ–برایاندر را احیا کردند و آنچه را که کم داشتند به آن دادند: شکل نهادی. منشور سازمان ملل تهدید یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی یک دولت دیگر را ممنوع کرد. و برخلاف پیشینیان 1928 خود، این ممنوعیت را با نهادهایی که قدرت اجرای آن را داشتند پشتیبانی کرد.

در دهه‌های بعد، این نهادها نظمی برقرار کردند که تخلفات را مجازات می‌کرد و انگیزه‌هایی برای دیپلماسی و همکاری ایجاد می‌نمود. در عین حال، مخالفت عمومی با جنگ در سراسر جهان قوی‌تر می‌شد. مقاومت مردمی در برابر نظامی‌گری دوران جنگ سرد در مخالفت جهانی با جنگ ویتنام و در جنبش‌های مردمی علیه تسلیحات هسته‌ای دیده شد. صلح‌طلبی در دهه 1990 به اوج خود رسید، زمانی که جامعه مدنی جهانی فعال برای دفاع از اهداف بشر دوستانه بسیج شد و سازمان ملل قدرت کافی برای حمایت از یک دستورکار گسترده صلح را داشت.

امروز، با این حال، بیش از هر زمان از 1946، درگیری‌های مسلحانه وجود دارد. بر اساس برنامه داده‌های درگیری اوپسالا، در سال 2025، 65 درگیری فعال شامل دولت‌ها وجود داشت، که دو برابر تعداد در سال 2010 است. تخمین زده می‌شود حدود 250,000 نفر در آن درگیری‌ها کشته شده‌اند—بالاترین تلفات سالانه در 30 سال گذشته، از زمان نسل‌کشی رواندا. نزدیک به 120 میلیون نفر در سراسر جهان به‌دلیل جنگ به‌زور آواره شده‌اند.

نگران‌کننده است که جنگ‌های تهاجمی—که منشور سازمان ملل را نقض می‌کنند—بازگشته‌اند. Russia invaded Ukraine. The United States and Israel attacked Iran. And as fighting continues year after year in places such as Lebanon, Sudan, and Yemen, it is becoming clear that war is being accepted as a normal occurrence.

هیچ نشانه‌ای از کند شدن این روند دیده نمی‌شود. بودجه‌های نظامی به سطوحی رسیده‌اند که در نسل‌ها دیده نشده بود، به بهای هزینه‌های اجتماعی و توسعه‌ای. تنها در دهه گذشته، هزینه‌های دفاعی جهانی بیش از 40 درصد افزایش یافته است و بسیاری از کشورها بودجه‌های نظامی خود را دو برابر کرده‌اند. نزدیک به 3 تریلیون دلاری که جهان سالانه برای دفاع هزینه می‌کند به اندازه تولید ناخالص داخلی کل قاره آفریقا نزدیک است. حتی کشورهایی با سنت طولانی خودداری نظامی، مانند Denmark, Germany, Japan, and Norway، نیز به‌سرعت تسلیح مجدد می‌شوند. برخی برنامه‌های خدمت نظامی را احیا می‌کنند.

تهدید تجدیدشده جنگ هسته‌ای دلیل نگرانی بیش‌تری است. همه نه کشور دارای سلاح هسته‌ای زرادخانه‌های خود را نوسازی می‌کنند و توانایی‌های ویرانگر خود را افزایش می‌دهند. China’s nuclear arsenal is estimated to have increased from 200 to 300 warheads in the late 2010s to 620 this year.

کره شمالی همچنین زرادخانه خود را از حدود ده تا ۲۰ کلاهک در سال ۲۰۱۸ به حدود ۶۰ کلاهک در سال جاری گسترش داده و سامانه‌های پرتاب فزاینده‌ای پیچیده‌تر توسعه داده است. در ماه مارس، فرانسه اولین افزایش در ذخیره کلاهک‌های هسته‌ای خود از سال ۱۹۹۲ را اعلام کرد. ایالات متحده و روسیه، دو قدرت هسته‌ای بزرگ جهان، نتوانسته‌اند آخرین معاهده باقی‌مانده که زرادخانه‌های راهبردی آن‌ها را محدود می‌کرد حفظ کنند. و شمار فزاینده‌ای از قدرت‌های غیرهسته‌ای شروع به بررسی اکتساب زرادخانه‌های خود کرده‌اند.

به‌موازات این، هوش مصنوعی سلاح‌های جنگی را خطرناک‌تر می‌کند. نظارت انسانی به‌تدریج کاهش می‌یابد زیرا هوش مصنوعی امکان خودکارسازی حملات سایبری علیه شبکه‌های برق، بیمارستان‌ها و سیستم‌های مالی را فراهم می‌کند. سامانه‌های هوش مصنوعی نهادهای دولتی را هک کرده و تولید انبوه deepfakes و کارزارهای اطلاعات نادرست را ممکن ساخته‌اند.

ادغام هوش مصنوعی در فناوری‌های هسته‌ای تهدیدی وجودی ایجاد می‌کند: چون هوش مصنوعی تصمیم‌گیری را تسریع می‌کند، زمان لازم برای قضاوت انسانی را کاهش می‌دهد. به‌طور مشابه، استفاده از هوش مصنوعی در زیست‌فناوری می‌تواند موانع آزمایش‌های زیان‌آور و توسعه سلاح‌های بیولوژیک را به‌طور قابل‌توجهی پایین بیاورد. در هر دو حوزه، این فناوری خطر محاسبه‌خیال، تشدید ناخواسته و ویرانی جمعی را به سطحی بالاتر از هر زمان دیگری می‌رساند.

همه این دینامیک‌ها با هم احتمال اینکه هر بحران به‌سرعت به نابودی سیاره‌ای منجر شود را چند برابر می‌کنند. کشورها ابزارهای فاجعه‌ساز را با سرعت خیره‌کننده نوآوری می‌سازند در حالی که ابزارهای کنترل با سرعت بسیار کندتر دیپلماسی حرکت می‌کنند.

جنگ پاسخ نیست

تغییرات سیاسی جهان را از صلح دور و به سمت تقابل و نظامی‌سازی سوق می‌دهد. جهان چندقطبی لزوماً به‌معنای جهان خطرناک‌تر نیست، اما فرسایش قواعد و نهادهایی که تنش‌ها میان قطب‌ها را مدیریت می‌کرده‌اند، دنیای امروز را به‌ویژه ناپایدار کرده است. رقابت میان قدرت‌های بزرگ افزایش یافته است، با جاه‌طلبی‌های هژمونیک که سیاست خارجی تهاجمی را تشویق می‌کنند و دولت‌های تجدیدنظرطلب قواعد و مرزهای پذیرفته‌شده را به چالش می‌کشند. ناسیونالیسم جنگ‌طلب در حال افزایش است و جنبش‌های افراطی راست‌گرا دیدگاهی را پیش می‌برند که در آن روابط بین‌الملل بازی با جمع صفر است و کشورها باید با هم رقابت کنند نه همکاری. حتی رهبران میانه‌رو هم زبان آمادگی برای جنگ را به‌کار می‌گیرند. اگرچه قصد راه‌اندازی جنگ را ندارند، سخنانشان ذهنیت خطرناک نظامی‌گرایانه را تغذیه می‌کند.

در این زمینه رقابت، جنگ‌های تهاجمی در لفافه روایت‌های ضرورت، رهایی، دفاع از خود یا عدالت تاریخی عرضه می‌شوند. مهاجمان عملیات خود را اجتناب‌ناپذیر جلوه می‌دهند و هدف‌هایشان را شیطان‌سازی می‌کنند تا اقدام پیش‌دستانه علیه آنها را توجیه کنند. آنها هر جنگ را پاسخی به ناامنی توصیف می‌کنند—جنگی برای پایان همه جنگ‌ها.

اما این جنگ‌ها جهان را ایمن‌تر نخواهند کرد. هر بار که یک دولت وارد جنگ تهاجمی می‌شود، هنجارهایی را که همه کشورها را از استفاده دلخواه از زور محافظت می‌کند—از جمله خود متجاوز—فرسایش می‌دهد.

جنگ‌ها هزینه‌های عظیمی برجای می‌گذارند. آنها جوامع را متلاشی می‌کنند و زندگی‌ها را مختل می‌سازند. بر اساس ثبت‌های سازمان ملل، در سال 2025 دست‌کم هر 14 دقیقه یک غیرنظامی در یک درگیری مسلحانه کشته شد و بیش از پنج میلیون نفر مجبور به ترک کشورهای خود شدند. هزینه‌های اقتصادی نیز بالا است؛ جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران تجارت دریایی و ترافیک هوایی را به‌شدت مختل کرده، قیمت انرژی، کود و دیگر کالاها را افزایش داده و میلیون‌ها نفر در سراسر جهان پیامدهای آن را تحمل می‌کنند.

جنگ همچنین خطرات جدیدی پدید می‌آورد. هنگامی که نبردها آغاز می‌شود، مسیر آن غیرقابل‌پیش‌بینی است. درگیری تمایل دارد بازیگران جدید را وارد کند و به کشورهای همسایه سرریز شود. جنگ با ایران بار دیگر نمونه‌ای بارز است. از فوریه 2026، ایران به اهدافی در چند کشور خلیج فارس و دیگر همسایگان حمله کرده است — اقداماتی که اسپانیا به‌طور مداوم محکوم کرده است. حملات به کشتی‌های غیرنظامی و تجاری ثبات منطقه‌ای گسترده‌تری را تهدید می‌کند. و جنگ دوباره درگیری‌ها در عراق، لبنان و یمن را شعله‌ور کرده است.

در نهایت، جنگ‌ها به‌ندرت صلحی پایدار تولید می‌کنند. در عوض، آن‌ها نارضایتی‌ها را عمیق‌تر و شکاف‌ها را تحکیم می‌کنند که منجر به خشونت‌های آینده می‌شود. جنگ روسیه در اوکراین، برای مثال، اعتماد به مسکو را تخریب کرده است. نسل‌کشی در غزه خشم علیه اسرائیل را شعله‌ور کرده است که ممکن است به موج‌های جدید ترور منجر شود. و جنگ علیه ایران خاورمیانه را بیش از پیش بی‌ثبات کرده است و همکاری در سراسر منطقه را مختل می‌کند.

چگونه با یک جنگ مخالفت کنیم

جهان مسئولیت مقاومت در برابر عادی‌سازی جنگ‌ها را دارد. سکوت کردن عمل بزدلی و همدستی است. جامعه اسپانیا موضع خود را روشن کرده است: سه نفر از هر چهار اسپانیایی جنگ را بزرگ‌ترین ترس خود می‌دانند، و شمار بیشتری بر این باورند که جنگ جهانی دیگری در افق است.

اما تنها محکوم کردن جنگ از منظر اصول کافی نیست. بلندپروازی پایان دادن به جنگ باید با اقداماتی همراه باشد که آغاز، ادامه و توجیه درگیری‌های مسلحانه را برای کشورها سخت‌تر کند.

اسپانیا در تلاش بوده است چنین اقداماتی انجام دهد. این کشور از قوانین بین‌المللی که بین نظمی مبتنی بر قواعد و نظمی مبتنی بر زور فاصله می‌اندازد دفاع کرده است. اسپانیا به‌طور مداوم حملات مسلحانه‌ای را که منشور سازمان ملل را نقض می‌کنند محکوم کرده است.

از روز اول جنگ در غزه، اسپانیا خواستار آتش‌بس فوری و دائمی، آزادی همه گروگان‌ها، و تحویل بدون محدودیت کمک‌های بشردوستانه بوده است. در می 2024، اسپانیا برای پیشبرد راه‌حلی مذاکره‌شده و پایدار برای این درگیری، دولت فلسطین را به رسمیت شناخت. و اسپانیا از تلاش‌های دیوان بین‌المللی دادگستری و دیوان کیفری بین‌المللی برای پاسخگو کردن رهبران اسرائیل بابت نقض قوانین بشردوستانه بین‌المللی، حمایت فعال کرده است. اسرائیل پس از حملات تروریستی 7 اکتبر حق دفاع از خود داشت، اما آن حق توجیه‌کننده نسل‌کشی در غزه یا گسترش اشغال غیرقانونی اسرائیل در کرانه باختری نیست.

بازدارندگی در برابر جنگ همچنین مستلزم افزایش هزینه‌های تجاوز است. بقیه جهان باید تضمین کند که کسانی که انتخاب می‌کنند جنگ را آغاز کنند، نمی‌توانند بدون پرداخت هزینه این کار را انجام دهند. برای مثال در طول جنگ روسیه در اوکراین، اتحادیه اروپا مجموعه‌ای از تحریم‌ها علیه روسیه اعمال کرده است که اسپانیا به طور مداوم از آن حمایت کرده است. اسپانیا همچنین کمک‌های مالی، بشردوستانه و نظامی به اوکراین ارائه کرده است تا به دفاع از قلمرو خود کمک کند و مانع از آن شود که روسیه از جنگ به سود خود دست یابد.

کشورها باید از کمک به طرف‌های درگیر برای گسترش منازعات موجود خودداری کنند. اسپانیا، به‌عنوان نمونه، از سال 2023 تحریم تسلیحاتی علیه اسرائیل اعمال کرده است. امسال نیز به ایالات متحده اجازه استفاده از قلمرو و تسهیلات خود برای جنگ علیه ایران را نداد. تصمیم اسپانیا عملی خصمانه علیه یک هم‌پیمان نبود.

این تصمیم نیز بیانگر بی‌طرفی یا هم‌دلی با رژیم ایران نبود. بلکه قضاوتی بود مبنی بر این‌که دخالت می‌توانست موجب تشدید منازعه شود و ناامنی منطقه‌ای و جهانی را عمیق‌تر کند. برای پایبندی به تعهد خود به صلح، اسپانیا باید حاضر می‌بود نه بگوید، حتی وقتی گفتن آن هزینه سیاسی در پی داشت. اگر کشورهای بیشتری همین کار را کرده بودند، جنگ‌ها در غزه و ایران بسیار دشوارتر و پرهزینه‌تر برای اجرا می‌بودند.

سرمایه‌گذاری در رفاه نیز حیاتی است. امنیت زمانی تقویت می‌شود که جوامع تاب‌آوری بالاتری داشته باشند، نابرابری‌ها کاهش یابد و شهروندان بتوانند بر نهادهای عمومی تکیه کنند. تصمیم اسپانیا در سال گذشته برای کنار گذاشتن هدف پیشنهادی ناتو مبنی بر تخصیص پنج درصد از تولید ناخالص داخلی به هزینه‌های دفاعی، بازتاب همین درک بود.

این موضع ناشی از کم‌تعهدی نسبت به دفاع اروپایی نبود—در واقع، دولت من از تلاش اروپا برای خودگردانی راهبردی حمایت کرده و در هشت سالی که در قدرت بوده‌ام خالص هزینه‌های دفاعی را سه برابر کرده‌ایم.

اما بازدارندگی نظامی و رفاه اجتماعی باید یکدیگر را تقویت کنند. با حفظ نسبت‌مندی هزینه‌های دفاعی، اسپانیا فضای مالی لازم را برای سرمایه‌گذاری افزون بر 145 میلیارد یورو در حفاظت اجتماعی، مسکن، مراقبت‌های بهداشتی و آموزش، و همچنین بیش از 30 میلیارد یورو در گذار سبز حفظ کرده است—برنامه‌هایی که جامعه را منسجم‌تر و قابل‌انعطاف‌تر می‌کنند و بنابراین امن‌تر.

تلاش جمعی

با این حال تلاش‌های یک کشور تنها تا حدی می‌تواند مؤثر باشد. قطع راه‌های تأمین جنگ، نیازمند بسیج همه‌جانبه است؛ تلاشی جمعی مبتنی بر چندجانبه‌گرایی واقعی. این تنها استراتژی‌ای است که قبلاً جواب داده است. نظام چندجانبه‌ای که پس از جنگ جهانی دوم ساخته شد، سراسر جهان را دربرگرفت و به حفظ صلح میان قدرت‌های بزرگ و جلوگیری از یک جنگ جهانی سوم کمک کرد.

تقویت آن کار آسانی نخواهد بود. رقابت ژئوپلیتیک و بی‌اعتمادی گسترده سازمان ملل، نهادهای مالی بین‌المللی، سازمان‌های منطقه‌ای و دیگر نهادهای چندجانبه را تضعیف کرده است. بسیاری از کشورها آن‌ها را ناکارآمد و گرفتار بحران‌های دائمی می‌دانند، بنابراین به چارچوب‌های جایگزین روی آورده‌اند تا سعی کنند جنگ‌ها را پایان دهند.

برخی رویکردهای یک‌جانبه را آزموده‌اند و به معاملات تراکنشی پرداخته‌اند که در نهایت به نفع نخبگان اقتصادی و سیاسی تمام می‌شود و جمعیت‌های تحت تأثیر درگیری را کنار می‌گذارد. آتش‌بس‌ها یا توافقات صلحی که به دست می‌آورند ممکن است از ادامه جنگ ترجیح‌پذیر باشند، اما هر صلحی که از طریق سیاست قدرت تحمیل شود تا قانون، بر پایه‌های لرزان استوار است.

کشورهای دیگر که از چندجانبه‌گرایی ناامید شده‌اند، تلاش کرده‌اند ائتلافی از داوطلبان یا دیگر گروه‌های «مینیترا» تشکیل دهند تا تضمین‌های امنیتی فراهم کنند یا در مسائل تجارت و فناوری ترتیبات موقت برقرار سازند. این رویکرد ممکن است راه‌حلی موقتی برای فلج نهادهای سنتی باشد، اما انحصاری‌بودنش نظم بین‌المللی را که پیش از این نیز تقسیم‌شده است بیش از پیش متشتت می‌کند. آنچه لازم است مینیترا نیست بلکه ماکسیترا است. همکاری بین‌المللی زمانی قدرتمند است که جهانی باشد یا به جهانی‌شدن بیندیشد. کنار گذاشتن بخشی از جهان از تلاش‌های چندجانبه، افزون بر این، نسخه‌ای برای تقابل در آینده است.

سامانه قرن بیستم کامل نبود. اجرای قواعد آن نابرابر بوده، استانداردهایش به‌طور ناپیوسته حفظ شده و رویه‌هایش اعصاب‌خردکن و کند بوده‌اند. اما انکارناپذیر است که جهان بدون آن بسیار خطرناک‌تر می‌بود. فقط برای آوردن یک نمونه، شبکه‌ای از معاهدات بین‌المللی—از جمله معاهده عدم اشاعه هسته‌ای، معاهده نیروهای هسته‌ای میان‌برد و معاهده منع آزمایش‌های هسته‌ای محدود—بود که به پایان مسابقه تسلیحاتی فوق‌العاده پرهزینه‌ای کمک کرد که جهان را تا آستانه جنگ هسته‌ای پیش می‌برد.

تمام این معماری نهادی اکنون در حال فرسایش است. با این حال بدون آن، جهان نمی‌تواند درپی حفظ صلح باشد.

دستور اصلاح

تقویت نهادهای چندجانبه باید در مرکز کارزار جهانی برای سپردن جنگ به تاریخ باشد. این امر نیازمند اصلاحات قابل‌توجهی برای بازگرداندن مشروعیت این نهادها و ظرفیت عمل آن‌ها است، با اولویت‌بندی اقداماتی که بیشترین سهم را در صلح و امنیت خواهند داشت.

اولین اقدام افزایش نمایندگی در سازمان ملل متحد و نهادهای بریتون وودز است. به‌روزرسانی ساختار شورای امنیت سازمان ملل به‌ویژه مهم است، با توجه به اینکه وظیفه اصلی آن حفظ صلح بین‌المللی است. شورای امنیتی که فقط به پنج فاتح جنگ جهانی دوم کرسی دائم و حق وتو می‌دهد و آن پنج کشور مجموعاً تنها تقریباً یک چهارم جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند، بازتاب‌دهنده دنیای امروز نیست.

عضویت منتخب شورای امنیت باید گسترش یابد و مدت‌زمان نمایندگی این اعضا باید فراتر از دو سال کنونی تمدید شود. کرسی‌های جدید باید عمدتاً به کشورهای مناطق کم‌نماینده داده شوند، به‌ویژه آفریقا و آمریکای لاتین.

سازمان‌های منطقه‌ای مانند اتحادیه اروپا و اتحادیه آفریقا نیز باید در شورا نمایندگی داشته باشند، و احتمالاً بتوانند کرسی‌هایی را که در حال حاضر توسط دولت‌ها اشغال شده‌اند، برعهده بگیرند. شورای امنیت نماینده‌تر نه تنها عادلانه‌تر خواهد بود؛ بلکه مؤثرتر نیز خواهد بود. کشورها وقتی خود را خالق قوانین بین‌المللی بدانند، بیش از گذشته از آن قوانین دفاع و اجرای آنها را دنبال می‌کنند.

قدرت وتوی اعضای دائم نیز باید به‌طور سخت‌گیرانه‌ای محدود شود، به‌ویژه زمانی که شورای امنیت به موارد جنایات جمعی، نسل‌کشی، جنایات علیه بشریت و جنایات جنگی می‌پردازد. در نهایت، باید به‌طور کامل وتو لغو شود. تنها در آن صورت است که شورا می‌تواند به همه اعمال تجاوز واکنش نشان دهد بدون اینکه با اعتراض یک دولت فلج شود.

روحیه‌ای مشابه باید تغییرات ساختاری در نهادهای مالی بین‌المللی را هدایت کند، به‌ویژه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی. توزیع قدرت رأی در هر دو هنوز بازتاب‌دهنده توازن‌های اقتصادی قرن بیستم است، و طبق عرف، یک اروپایی همیشه رهبری IMF را برعهده دارد و یک آمریکایی رهبری بانک جهانی را. این وضع باید پایان یابد. اقتصادهای نوظهور نیاز به نمایندگی بهتر دارند و موقعیت‌های رهبری باید برای همه نامزدها فارغ از تابعیت باز باشد. مسئولیت‌ها در نهادهایی مانند سازمان تجارت جهانی نیز باید همگام با رشد اقتصادی تحول یابد، زیرا کشورهایی که زمانی «در حال توسعه» طبقه‌بندی می‌شدند به صفوف کشورهای ثروتمند پیوسته‌اند. اداره اقتصادی عادلانه‌تر نابرابری و رنجشی را که اغلب منجر به بی‌ثباتی و درگیری می‌شود، تسهیل خواهد کرد.

اصلاح کلیدی دیگر شامل احیای چارچوب بین‌المللی است که خطر تشدید هسته‌ای را محدود می‌کند. بخشی از این کار بستگی به قدرت‌های هسته‌ای دارد؛ برای مثال بر عهده ایالات متحده و روسیه است که جانشینی برای معاهده دوجانبه New START مذاکره کنند که محدودیت‌های قابل راستی‌آزمایی در استقرارهای هسته‌ای استراتژیک را حفظ کند. و این بار، چین باید بخشی از این بحث‌ها باشد.

با این حال تلاش گسترده‌تر نیازمند مشارکت همه کشورهاست. اولویت‌های آنها باید شامل تصویب معاهده منع جامع آزمایش‌های هسته‌ای برای جلوگیری از ازسرگیری آزمایش‌های هسته‌ای و پیشبرد مذاکرات درباره معاهده توقف تولید مواد شکافتنی باشد که تولید اورانیوم با غنای بالا و پلوتونیوم برای تسلیحات هسته‌ای را ممنوع کند.

همه کشورها همچنین باید با هم کار کنند تا استفاده از هوش مصنوعی در حوزه نظامی، به‌ویژه در مورد تسلیحات هسته‌ای، را مقررات‌گذاری کنند تا کنترل انسانی بر تصمیمات پرتاب حفظ شود و خطر خطاهای فاجعه‌بار کاهش یابد. قدرت‌های غیرهسته‌ای باید متعهد شوند خود به‌دنبال دستیابی به تسلیحات هسته‌ای نروند، و باید از هر ابزار در اختیارشان استفاده کنند تا قدرت‌های هسته‌ای را ترغیب به کاهش زرادخانه‌هایشان، تقویت مکانیزم‌های راستی‌آزمایی و بازسازی حفاظ‌های دیپلماتیکی کنند که دهه‌ها از بروز فاجعه هسته‌ای جلوگیری کرده‌اند.

فناوری می‌تواند در بخشی از این اقدامات کمک کند. پیشرفت‌ها در تصاویر ماهواره‌ای، حسگرهای راه دور و تحلیل داده‌ها می‌تواند شفافیت را افزایش دهد و پایبندی به توافق‌های کنترل تسلیحاتی را قابل‌مشاهده‌تر کند. اما باید امور بیشتری انجام شود تا از وضعیت‌هایی که می‌توانند به جنگ منجر شوند جلوگیری شود. اگر دولت‌های مسلح به سلاح هسته‌ای موافقت کنند آمادگی عملیاتی را کاهش دهند و ارتباطات بحران را تقویت کنند، این می‌تواند کمک کند تا دولت‌ها زمان و ابزار لازم برای خنثی‌سازی وضعیت‌های خطرناک را داشته باشند. هر کشور باید سامانه‌های فرماندهی و کنترل خود را در برابر حملات سایبری و دستکاری اطلاعاتی مبتنی بر هوش مصنوعی حفاظت کند، تا یک هشدار کاذب یا محاسبه نادرست هرگز به جنگ هسته‌ای منجر نشود.

اولویت نهایی اطمینان از این است که نظام عدالت بین‌المللی بتواند احکام دادگاه‌ها را اجرا کند. فروپاشی دادگاه بین‌المللی کیفری، همان‌طور که برخی کشورها در تلاش برای انجام آن هستند، تنها تضمین خواهد کرد که شدیدترین جنایات جهان بدون مجازات بماند

d. دادگاه بین‌المللی کیفری نه تنها باید پرونده‌های نسخ نسل‌کشی، تجاوز، جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت را پیگرد کند بلکه باید صلاحیت رسیدگی به کسانی را که مسئول این جنایات‌اند نیز داشته باشد. وقتی یک دولت به منشور رم، معاهده‌ای که دادگاه بین‌المللی کیفری را ایجاد کرد، ملحق می‌شود، موافقت می‌کند خود را تحت صلاحیت آن دادگاه قرار دهد.

با این حال، اگر آن دولت از همکاری یا تحویل مظنون امتناع کند، مجازات واقعی وجود ندارد و تنها محکومیتی شرم‌آور اعمال می‌شود. این وضعیت باید تغییر کند. دولت‌هایی که از افراد متهم شده توسط ICC پناهندگی می‌دهند باید با پیامدهای حقوقی، دیپلماتیک و مالی مواجه شوند. آغاز و راه‌اندازی جنگ باید هزینه واقعی در پی داشته باشد.

طرح‌های اصلاح نهادهای بین‌المللی مدت‌هاست که در کسب شتاب با مشکل مواجه بوده‌اند، اما انتخابات پیشِ رو برای انتخاب دبیرکل جدید سازمان ملل فرصتی نادر برای تزریق تحرک تازه به این تلاش‌ها فراهم می‌آورد. اگر سازمان ملل اولین رهبر زن خود را منصوب کند، این نمادی قدرتمند از نوسازی، شمول و تطبیق نهادها خواهد بود. سازمان تا زمانی که زنی آن را رهبری نکرده نتواند خود را واقعاً نماینده همه بشریت بداند. رسیدن به این نقطه عطف می‌تواند حس جاه‌طلبی جدیدی را برانگیزد و اعتماد بیشتری به توانایی نهادهای بین‌المللی برای اصلاح خود — و بازیابی نقششان در محدود کردن جنگ — القا کند.

چگونه عادی‌سازی جنگ به فاجعه می‌انجامد

ناپنداشتنی کردن جنگ

متوقف کردن پیش‌روی جهان به سوی جنگ مستلزم تعهدی هرچه گسترده‌تر است. همه کشورها، بزرگ و کوچک، باید از چشم بستن یا مشارکت در اقدامات تشدیدکننده خودداری کنند. آن‌ها باید به هنجارهای بین‌المللی که امروز جنگ را محدود می‌کنند پایبند بمانند و نهادهایی را که فردا این کار را غیرممکن خواهند ساخت اصلاح و تقویت کنند.

در نهایت، آنچه جنگ را ناپنداشتنی خواهد کرد یک دستورکار صلح مثبت است که به ریشه‌های ناامنی می‌پردازد. هر گامی در جهت ریشه‌کن کردن فقر، گسترش دسترسی به آموزش باکیفیت، پیشبرد برابری جنسیتی، تقویت نهادهای دموکراتیک، و افزایش تاب‌آوری در برابر بلایا نیز شرایط پدیدآورنده خشونت را کاهش می‌دهد.

نهادهای مالی بین‌المللی باید توانایی ارائه سریع، در مقیاس وسیع و با هزینه معقول را داشته باشند، تا هیچ کشور در حال‌توسعه‌ای مجبور نشود بین پرداخت بدهی و سرمایه‌گذاری در مردمش انتخاب کند. بانک‌های توسعه چندجانبه باید قادر به بسیج منابع برای گذارهای سبز و دیجیتال باشند، تا مهاجرت ناشی از تغییرات اقلیمی و رقابت بر منابع به محرک‌های منازعه بین‌دولتی تبدیل نشوند. و توافق همه‌گیری سازمان جهانی بهداشت باید نهایی و به اجرا گذاشته شود تا اطمینان حاصل شود که همه کشورها هنگام بروز اضطراری بهداشتی جهانی بعدی به واکسن‌ها و درمان‌ها دسترسی خواهند داشت.

به همین دلیل اسپانیا تلاش کرده است توسعه را در قلب سیاست خارجی خود قرار دهد. دولت اسپانیا از اهداف توسعه پایدار سازمان ملل برای 2030 حمایت کرده و سال گذشته شهر سویل میزبان چهارمین کنفرانس بین‌المللی تأمین مالی برای توسعه بود، جایی که نمایندگان متعهد شدند بار بدهی کشورهای آسیب‌پذیر را کاهش دهند و سرمایه‌گذاری برای توسعه پایدار را آزاد کنند.

اسپانیا همچنین ابتکاراتی مانند Global Hub on Debt for Development Swaps را که با بانک جهانی راه‌اندازی شده است ترویج کرده؛ اتحاد چندجانبه Debt Suspension Clause Alliance، که به کشورهای آسیب‌پذیر اجازه می‌دهد پس از بلایا پرداخت بدهی‌ها را متوقف کنند؛ و مکانیزم خود برای فراهم کردن تا 60 million euros در سال برای کاهش بدهی کشورهای در حال توسعه.

علاوه بر این، اسپانیا از تأمین مالی اقلیم، سلامت جهانی، برابری جنسیتی، امنیت غذایی و ابتکارات حفاظت اجتماعی به‌صورت مشارکتی با نهادهای چندجانبه و سازمان‌های بین‌المللی حمایت کرده است. این سیاست‌های توسعه‌ای، سیاست‌های ساختن صلح نیز هستند.

طرحی بزرگ‌تر برای بسیج جهان در حمایت از هنجارهای قانونی و چندجانبه‌گرایی واقعی ممکن است غیرواقع‌بینانه به‌نظر برسد. اما ما دیده‌ایم وقتی عادی‌سازی جنگ بشریت را به جهنم می‌کشاند چه رخ می‌دهد. مردان و زنانی که از خرابه‌های جنگ جهانی دوم، تاریک‌ترین فصل تاریخ بشر، سربرآوردند توانستند راهی برای ساختن نظام نظم بین‌المللی چندجانبه بیابند. پرسش پیش نسل ما این است که آیا ما حاکمیت قانون را حفظ خواهیم کرد یا اجازه بازگشت حاکمیت از طریق زور را می‌دهیم. اینکه آیا جهان فردا را از طریق آینده‌نگری و همکاری خواهیم ساخت یا از طریق هرج‌ومرج و درد جنگ جهانی دیگری. ما باید در حالی که انتخاب هنوز در اختیار ماست، خردمندانه انتخاب کنیم.